kosukavak
kosukavak

Site Rengi

Rumeli Balkan Stratejik Arastirmalar Merkezi

EKONOMİK ANALİZ / 9 – 13 Aralık 2019 / Tolga Atik

Konuk Yazar

Bu çalışma, 09 Aralık 2019 ile başlayan haftanın makroekonomik analizini yapmak ve Türkiye’yi ilgilendiren bazı ekonomik verileri değerlendirerek öngörülerde bulunmak amacı ile hazırlanmıştır.

A-) Geçen Haftaya Bakış : Geçtiğimiz hafta piyasalar gerek döviz, gerek emtia varlıkları bakımından unutulması zor bir hafta oldu. Çin ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasına dair görüşmeler bir iyi bir kötü devam ederken bu hafta önce kötü sonra da kısmen iyi olan dönemleri yaşadık; ABD Başkanı Trump’ın 4.11.2019 Salı günü “Çin ile anlaşmayı başkanlık seçimleri sonrasına bırakabiliriz” şeklindeki beyanatıyla ortalık karıştı. ABD 10 Yıllık tahvilleri 1,85’lerden 1,70’li seviyelere düşerken Ons altın da 1483’ü aştıktan sonra 1,460’lara kadar geriledi. Korku endeksi (VIX) ise, 11’li seviyelerden 18,00’lere çıktıktan sonra 14,80’e oturdu.

Ardından gelen özellikle Trump cenahından gelen ılımlı mesajlarla piyasalar, ilk faz ticaret görüşmelerinin anlaşmaya sonuçlanabileceğini fiyatladılar ve çok güçlü olmasa da, genel olarak iyimserliğini korudular

Geçtiğimiz hafta ABD’de açıklanan özellikle ISM İmalat verileri beklentilerin bir miktar altında kaldı ve buna neden olarak piyasa analistleri Çin ile devam eden ticari gerilimi gösterdiler, haftanın son günü gelen istihdam verileri ise bu yılın en iyi rakamları olarak piyasalarda rüzgar gibi esti.

Avrupa’daki veriler ise ABD’ye nazaran biraz daha iyiydi.

Bununla birlikte Avrupa Birliği Merkez Bankası (ECB) Başkanı Lagarde yaptığı konuşmada Euro Bölgesi’nde büyümenin hala zayıf olduğunu kaydetti ve bunun ana nedeninin küresel faktörler olduğunu belirtti. Küresel ekonomik görünümün belirsiz olduğuna dikkat çeken Lagarde özellikle imalat sektöründe sıkıntı
olduğunu söyledi. Tüketimin ise görece iyi durumda olduğunu belirten Lagarde “istihdam piyasası koşulları iyileşmeye devam ediyor, bu da tüketiciyi destekliyor ve harcamaya devam etmesini sağlıyor” yorumunu yaptı.

Yurtiçi piyasalara baktığımızda geçen hafta, Dolar/TL kuru petrol fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle 5,78’leri gördü. Son haftalarda yukarı gitme eğiliminde olan CDS ise tekrar yönünü aşağıya çevirirken, BIST100 endeksi değer kazanmaya devam etti ve haftayı 109.000’in hemen yakınında kapattı. Bu iyimserlikte, “azaldı” şeklinde nitelenen jeopolitik riskler ve büyümenin pozitife dönmesiyle TL varlıklara yönelik olumlu algı da etkili oldu.
Öte yandan, ülkemizde Kasım ayıs enflasyon oranı belli oldu, baz etkisinden sıyrıldığı gözlenen TÜFE’de Kasım ayında bir önceki aya göre %0,38, bir önceki yılın Aralık ayına göre %11,01, bir önceki yılın aynı ayına göre %10,56 ve on iki aylık ortalamalara göre %15,87 artış gerçekleşti. Aylık en yüksek artış %2,69 ile giyim ve ayakkabı grubunda oldu. Yıllık en fazla artış %43,35 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi : Geçtiğimiz hafta piyasaların takibinde 3-4 Aralık 19’da Londra’da gerçekleştirilen NATO Liderler Zirvesi vardı. Salı günü Almanya, İngiltere ve Fransa liderleriyle bir araya gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile de programı dışı bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşme sonrası açıklama yapan Trump, çok iyi bir görüşme olduğunu, Erdoğan ile çok iyi anlaştıklarını söyledi. NATO Genel Sekreteri Stoltenberg ise Suriye konusunda Türkiye ile bazı görüş ayrılıkları olduğunu belirtti. NATO’nun Baltık ülkelere olan genişleme politikasını veto etmesi beklenen Türkiye, böyle bir girişimde bulunmadı. Görüşmelerin genel olarak olumlu geçtiğine dair gelen bilgiler ile sonuç deklarasyonunun tatminkar olduğuna dair mesajlar iç piyasalarda olumlu algılandı.

ABD Senatosunda sözde Ermeni Soykırımı oylaması Reddedildi :ABD Senatosu’nda sözde “Ermeni soykırımının resmen tanınmasını” öngören karar tasarısının oylanması, Beyaz Saray’ın isteği üzerine üçüncü kez engellendi. Cumhuriyetçi Senatör Kevin Cramer; Demokrat Senatör Bob Menendez ve Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz’un hazırladığı ve sözde “Ermeni soykırımının resmen tanınmasını” öngören karar tasarısının oylanmasını engelledi.
Cramer Senatoda yaptığı konuşmada, “ABD Başkanı Trump, daha yeni Londra’daki NATO Zirvesi’nde Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşüp döndü. Şu anın bu tasarıyı geçirmek için doğru zaman olduğunu düşünmüyorum. Bu tasarı Trump yönetiminin diplomatik çabalarını baltalıyor.” ifadelerini kullandı.
OPEC Toplantısı Yapıldı : Suudi Arabistan ve Rusya’nın enerji bakanlarının da bulunduğu OPEC üyesi ülkeler Bakanlar toplantısında, günde 1,2 milyon varil olan petrol arz kısıntısının Rusya Enerji Bakanı Aleksandr Novak’ın girişimiyle 500 bin varil azaltılması yönünde uzlaşma sağlandı. Yeni uzlaşıda, Mart 2020’de sona erecek arz kesintisinin haziran veya 2020 sonuna kadar uzatılması da karara bağlandı. Ancak bu arz kısıntısı kararına karşın gelecek yıl, hem ABD’nin hem de OPEC üyesi olmayan Brezilya ve Norveç’in daha fazla petrol üretmesi bekleniyor.

OPEC+ ülkelerinin Rusya’nın öncülüğünde son on yılın en büyük petrol arz kısıntısını gerçekleştirme konusunda anlaşmaya yaklaştıklarına yönelik gelen haberlerle petrol fiyatlarının dalgalanması sonucunda TL ABD doları karşısında sınırlı baskı altında kaldı.

Döviz ve Yabancı Yatırımcıların Geçen Hafta Türkiye Piyasalarındaki İşlemleri:
TCMB tarafından haftalık olarak yayınlanan verilere göre, yurt içi yerleşiklerin döviz mevduat hesabı 29 Kasım haftasında 1.4 milyar dolar düşerek 193.762 milyar dolar oldu.

Haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre de, yurt dışında yerleşik kişiler, 29 Kasım haftasında net 158,5 milyon dolarlık hisse senedi, 54,4 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi ve 7,8 milyon dolarlık Şirket Borçlanma Senetleri (ŞBS) sattılar.
Yurt dışında yerleşik kişilerin 22 Kasım ile biten haftada 31 milyar 906,6 milyon dolar olan hisse senedi stoku, geçen hafta 31 milyar 398,1 milyon dolara geriledi. Geçen hafta yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku, 15 milyar 979,9 milyon dolardan 15 milyar 713,4 milyon dolara düştü. Söz konusu dönemde yurt dışı yerleşik kişilerin ŞBS stokları ise 7,8 milyon dolarlık satışla 376,9 milyon dolardan 369,1 milyon dolara indi.

Borsa’daki yabancı takas oranına bakıldığında, geçtiğimiz hafta kayda değer oranda bir para çıkışı olduğu gözlemlendi. Zira, yabancıların payı 29 Kasım itibariyle %61,8 olurken önceki haftada bu oran %64 seviyesindeydi. 2018 yılı kapanışında %65,0 olan yabancı payı 1 sene öncesinde ise %63,3 seviyesinde kaydedilmişti.

Haftanın en çok değer kazandıran ekonomik ürünü % 1,84’lük bir artışla bizim borsamız – BİST 100 olurken, en fazla kaybı ise -% 1,5’lik bir düşüşle İngiltere Borsası – FTSE100 gerçekleştirmiştir.

TL ise USD karşısında haftayı yaklaşık – % 0,44’lük bir kayıpla kapatmıştır.

B-) Haftaya Bakış : 09 Aralık 2019 ile başlayan hafta, veri akışı bakımından bu ayın en yoğun haftası olacaktır; ABD’de FED, ülkemizde TCMB ve AB’de ECB ile Rusya Merkez Bankası bu hafta toplanacaklardır, ayrıca İngiltere’de de Genel Seçimler yapılacaktır.

09 Aralık 19 Pazartesi günü, Çin ve Almanya’dan Ticaret Dengesi verileri, İsviçre’den ise işsizlik verileri gelecektir.

Salı günü, Almanya’dan ZEW Ekonomik Endeksi ile İngiltere’den aylık – çeyreklik GSYİH verilerinin yanı sıra İmalat Üretimi verileri ile Ticaret Dengesi rakamları da gelecektir.

Çarşamba günü, piyasaların gözü kulağı ABD’de olacaktır; Veri akışı olarak Çekirdek TÜFE rakamları ile Ham Petrol Stokları açıklanacak olup, TSİ 22.0023.00 saatleri arasında önce Amerikan Merkez Bankası Para Piyasa Kurulu (FOMC) toplanacak, ardından da FED Başkanı Powel, bir konuşma yapacaktır.
FED – FOMC Toplantısının Önemi : Yılın son toplantısıdır. FED, 2019 yılında üç kez faiz indirimine gitmiştir. Halen 1,75 olan Federal fon oranında bir değişiklik beklenmemektedir. Bununla birlikte, önümüzdeki yıl ABD’de Başkanlık seçimlerinin yapılacağı yıldır ve 2020 içinde FED’in faiz politikasının ne tür bir seyir izleyeceğine dair ipuçları işte bu toplantıda belli olacaktır. Bundan dolayı küresel piyasalar bu toplantıyı ve sonrasında Başkan Powel’ın konuşmasını merakla beklemektedirler.

Perşembe günü de Avrupa Merkez Bankası (ECB) toplanacaktır. Faiz oranında bir indirim beklenmemekle birlikte, Başkan Lagarde’ın toplantı sonrasında yapacağı konuşma 2020 projeksiyonu bakımından ilgi ile izlenecektir.
Bunun yanı sıra aynı gün, Euro bölgesinden Mevduat Hesap verileri, İsviçre’den Libor oranı rakamı, Rusya’dan aylık GSYİH ve ABD’den ÜFE verileri de açıklanacaktır.

İngiltere Genel Seçimleri: 12 Aralık 19 Perşembe günü, İngiltere’de de erken genel seçimler de yapılacaktır. Seçimlerin gerekçesi BREXİT sürecindeki kördüğümün halk tarafından çözülmesi talebidir ve bunu Muhafazakâr Parti Lideri – Başbakan Johnson talep etmiştir.
İngiltere’de yapılan son anketlerde, iktidardaki Muhafazakâr Parti % 42, muhalefetteki İşçi Partisi ise % 32 oy oranına sahiptir. Genel seçimlerin bu
şekilde sonuçlanması, BREXİT düğümünü çözebileceği düşüncesiyle, piyasalar tarafından olumlu algılanacaktır.

13 Aralık 19 Cuma günü ise, görece olarak daha az yoğun geçmesi beklenmekte olup; İspanya’dan TÜFE, ABD’den de Perakende Satışlar verileri gelecektir.
Aynı gün Rusya Merkez Bankasının Para Piyasası Kurulu da toplanacaktır. Faiz Oranı Kararının belli olacağı bu toplantıda piyasalar, 25 Baz puanlık bir faiz indirimi beklentisi içindedir.

Türkiye’de, Piyasalar 12 Aralık 19 Perşembe günü yapılacak olan TCMB Para Piyasası Kurulu toplantısına odaklanacaktır. Zira bu toplantıda faiz oranı kararı verilecektir. Halen uygulanmakta olan haftalık repo faizi, diğer adıyla Politika Faiz oranı : % 14’dür. Piyasalar 150-200 Baz puanlık bir indirime gidilmesini fiyatlamış durumdadır. Bu civardaki bir indirim oranının piyasalardaki dipten dönüş toparlanma çabalarını ve Kasım ayı itibarıyla yeniden çift haneye geçen enflasyon oranının aşağı çekilmesini desteklemesi beklenmektedir.

Bunun yanı sıra, bu hafta ülkemizi ilgilendiren önemli ekonomik paritelerin izleyecekleri yön şu şekilde tahmin edilmektedir:
• Dolar Endeksi (DXY) : Haftayı geri çekilme yaşayarak 97,64 ile kapatmıştır. Ancak 97,60 üzerinde kalmayı başarmıştır. Dolayısıyla geçen haftaki aşağı yönlü hareket, bir düzeltme hareketi olarak yorumlanabilir. Halen kritik eşik, 98,39 seviyesidir. Bu seviyenin üzerinde günlük kapanışlar gelir ise 99,05’ye kadar gitmek isteyebilecektir. Ancak, aşağı yönlü hareketin devam etmesi halinde ise, 96,83 seviyesine kadar aşağı yönlü hareket söz konusu olabilir. Trend halen pozitiftir. • EUR/USD: Haftayı bir toparlanma yaşayarak 1,1059’dan kapatmıştır. Kritik direnç olan 1,1080 bölgesinin altındadır. Bu bağlamda destek noktası, 1,0990’dır. Kısa vadeli olarak 1,0880’e kadar alan vardır. Şayet 1,1080 seviyesi üzerinde günlük kapanışlar gelmesi halinde ise, 1,1259 seviyelerine
kadar yükselmesi mümkün görülmektedir. Bu hafta da DXY ile negatif korelasyon paralelinde düşüş trend kanalı içinde devam etmesi beklenmektedir.

• WTI: Ham Petrol verisi olarak OPEC toplantısında alınan arz kesintisinin etkisiyle geçen hafta ciddi atak yapmış ve %7 oranında bir artışla haftayı 59,13 ile kapatmıştır. Yeni hafta da yükseliş eğilimini sürdürme olasılığı güçlüdür. 59,90 üzerinde günlük kapanışlar yapması durumunda yükseliş trendi daha fazla ivme kazanacaktır. Geri çekilmelerde ise kritik destek, 57,19 seviyesidir. • Brent: Brent Petrol de ham petrol gibi OPEC toplantısının etkisiyle atak yapmış ve %6’lık bir değer artışı ile kritik seviye olan 64,05’i de geçerek 64,37 ile haftayı kapatmıştır. Önümüzdeki haftada da pozitif beklenti söz konusudur. 65,12 direncinin aşılarak o seviyelerden günlük kapanışlar gelmesi halinde 66,00 seviyesine kadar gitmek isteyecektir. Geri çekilmelerde ise, 61,41 ve buranın da kırılması durumunda 57,71’lere kadar gidebilir. • USD/TL: Haftayı 5,7781 ile kapatmıştır. Halen 5,66 – 5,78 yatay kanalı içinde hareket etmektedir. Ancak önümüzdeki dönemde kanalın üst noktası olan 5,78’in yukarısında günlük kapanışlar görülerek 6,00 seviyelerini yukarı yönlü kırma olasılığı vardır. Kurun yönünde, ülkemizde jeopolitik risklerin artmasının yanında, bu haftaki faiz kararları etkili olacaktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ