REKLAM ALANI
REKLAM ALANI

Site Rengi

Rumeli Balkan Stratejik Arastirmalar Merkezi

Nedir Bu Asimetrik Tehdit? – 4

Süleyman ÖZMEN

Asimetrik tehdit için Türkiye Cumhuriyeti Milli Güvenlik Kurulunun tanimi; “Asimetrik tehdit, yarattigi ani ve hazirliksiz durum nedeni ile ülkelerin siyasi, sosyal ve ekonomik sistemlerinde istikrarsizliklara neden olan, düsük seviyede kuvvet ve teknoloji kullanarak etkin olmayi amaçlayan tehdit algilamasidir” seklindedir. ABD Genelkurmay Baskanligi ise asimetrik tehdidi, hasmin normal harekât tarzlarindan belirgin bir sekilde farkli metotlar kullanarak, bir yandan onun zayifliklarini istismar ederken, diger yandan onun kuvvetlerini yikmak ve aldatmak maksadiyla yapilan girisimleri tanimlamak için kullanilan bir terim, olarak ifade etmistir.

Bu tanimlamalar paralelinde asimetrik tehdidi dilbilimsel olarak, hasim açisindan tam olarak benzer bir karsilik vermenin mümkün olamayacagi tarzda icra edilen tehdit olarak tanimlamak mümkündür.

Sonuç olarak, özellikle 1990’li yillardan itibaren güvenlik kavrami eskiye kiyasla çok daha karmasik bir hale gelmistir. Uluslararasi sisteme yeni aktörler, yeni tehditler ve bu baglamda yeni güvenlik anlayislari hakim olmaya baslamistir. Yeni dönemde tehdit kavrami düsman kavramindan çok daha önemli olmaya baslamistir. Geçmis dönemin klasik anlayisindaki düsman kavrami ortadan kalkmistir. Düsmani isimlendirme egilimi geri plana kaymis, tehditlerin belirlenmesi ve onunla mücadele ön plana çikmistir. Bu durumun sebebi, tehdidin kaynagi olabilecek aktörlerin artik çok daha genis bir yelpazede ve cografyada yer almasidir. Eskiden tehdidin kaynagi genellikle komsu devletler olarak düsünüldügü için düsmani bulmak daha kolaydi, oysa günümüzde küresellesmenin de etkisiyle cografyanin anlami degismekte, böylece düsmani bulmak ve adlandirmak giderek daha zor hale gelmektedir.

Yapilan incelemelerde asimetrik tehdidin evrensel bir tanimi olmamasi ve yapisi geregi, bazen bilinen simetrik tehditlerin farkli bir anlayisla kullanilirken, bazen de terör gibi tehditler için kullanilmakta oldugu degerlendirilmektedir. Ikinci Dünya Savasi esnasinda ABD’nin Japonya’ya attigi atom bombalari asimetrik tehdit olarak nitelendirilirken, günümüzde, bir terör örgütü olan El-Kaide’nin olusturdugu tehdit de asimetrik tehdit olarak ifade edilmektedir.

Her tehdit, zamana, mekâna, kullanim konseptine, taraflara ve duruma göre asimetrik olabilme potansiyeline sahip oldugu degerlendirilmektedir. Asimetrik tehditler, tehdit kavrami içerisinde uluslararasi sistemin yapisina paralel olarak degisen oranlarda dönemsel bir yer isgal ederler. Bu orani tespit için, mevcut uluslararasi sistem, bu sistem içindeki aktörler ve ortaya çikan tehditler çok boyutlu olarak analiz edilmelidir. Hegemon devletlerin bünyelerine ve çikarlarina uygun olarak üretmis olduklari tehdit yaklasimlari ve güvenlik algilari cografi olarak farkliliklar göstermektedir.

Bir de tüm bu yukarida deginmis oldugumuz konulara küresel iklim degisikliginin yol açabilecegi küresel felaket senaryolarini ve 19. yy. Sanayi Devrimi sonrasinda geride biraktigimiz iki asirlik süreç içinde kapitalist evrimin üretimi olan ideolojilerinin artik sürecini tamamladigini ve Sanayi Devrimi´nin üçüncü büyük krizi olan 2007-08 Küresel Finans krizinin halen dünyayi küresel olarak nereye götürebileceginin tam olarak öngörülemedigi muhtemel gelecek senaryolariyla sizleri bas basa birakalim.

Kaos Teorisine göre kaotik sistemlerin kendine has bir düzene sahip oldugu söylenir. Kimbilir belki de bu kaotik ve asimetrik yapi, MÖ 600’lü yillarda antikçag ozani Heseidos´un Tanrilarin yaratilisi (Theogonia) adli eserinde söyledigi üzere; “Dogrusu, baslangiçta Khaos (kaos) vardi, sonra da ondan Gaia (genis gögüslü yer, dogurucu ilke) ve Eros (dogurtucu erkek ilke) dogdu” yeni kozmos düzeninin dogmasina neden olabilir.

Süleyman Özmen

15 Nisan 2019

Istanbul Rumeli Üniversitesi Küresel Politikalar ve Arastirma Merkezi (RUPAM) Müdürü

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ