Doğu Akdeniz’de Deniz Yetki Alanları, Egemenlik Yetkisi ve Anayasal Çerçeve: Uluslararası Hukuk ve Türkiye’nin Hukuki Yaklaşımı Üzerine Bir İnceleme
Adem ARAS
Avukat
ÖZET
Doğu Akdeniz, son yıllarda deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, doğal kaynakların paylaşımı ve kıyıdaş devletlerin egemenlik iddialarının kesiştiği önemli bir hukuk alanı hâline gelmiştir. Bölgedeki uyuşmazlıkların merkezinde, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının hangi ilkeler çerçevesinde belirleneceği sorunu yer almaktadır. Bu makalede, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’e ilişkin hukuki yaklaşımı; uluslararası deniz hukuku doktrini, anayasal hükümler ve Anayasa Mahkemesi’nin kamu yararı, hukuk devleti, kıyıların hukuki rejimi ile doğal kaynakların korunmasına ilişkin değerlendirmeleri ışığında ele alınmaktadır. Çalışmada özellikle hakkaniyet, orantılılık, kıyı coğrafyasının etkisi ve adaların sınırlandırmadaki işlevi üzerinde durulmaktadır. Bu çerçevede Tanaka, Churchill ve Lowe, Klein ile Rothwell ve Stephens’in deniz sınırlandırması, kıyıların etkisi ve hakkaniyet temelli çözüm yaklaşımına ilişkin görüşleri de değerlendirmeye dâhil edilmektedir (Churchill & Lowe, 1999; Klein, 2005; Rothwell & Stephens, 2016; Tanaka, 2019). Ayrıca Anayasa’nın egemenlik, devletin bütünlüğü ve doğal servetlerin değerlendirilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde, deniz yetki alanlarına yönelik devlet politikalarının anayasal temelleri tartışılmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’e ilişkin yaklaşımının yalnızca dış politika tercihi değil, aynı zamanda anayasal ve uluslararası hukuk ilkeleriyle desteklenen bir hukuki tutarlılığa sahip olduğu değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Doğu Akdeniz, deniz yetki alanları, kıta sahanlığı, münhasır ekonomik bölge, egemenlik, kamu yararı, Anayasa, uluslararası deniz hukuku
GİRİŞ
Doğu Akdeniz, günümüzde yalnızca jeopolitik rekabetin değil, aynı zamanda deniz hukuku bakımından yoğun bir normatif tartışmanın da merkezinde yer almaktadır. Bölgedeki deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, devletler arasında ekonomik çıkarların paylaşımının ötesinde; egemenlik, yetki, güvenlik ve uluslararası hukukun uygulanma biçimi bakımından da belirleyici sonuçlar doğurmaktadır. Özellikle kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının tespiti, kıyıdaş devletlerin coğrafi konumları, adaların hukuki etkisi ve hakkaniyet ilkesi bakımından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konudur. Uluslararası deniz hukuku öğretisinde de sınırlandırmanın, salt mekanik bir hat çizimi değil, somut coğrafi koşullar içinde adil ve dengeli bir sonuç üretme süreci olduğu kabul edilmektedir (Churchill & Lowe, 1999; Tanaka, 2019).
Türkiye, Doğu Akdeniz’de uzun kıyı şeridine sahip kıyıdaş devletlerden biri olarak, deniz yetki alanlarının belirlenmesinde hakkaniyet, orantılılık ve coğrafi gerçekliğin esas alınması gerektiğini savunmaktadır. Bu yaklaşım, yalnızca siyasal bir tercih olarak değil, uluslararası deniz hukukunun genel ilkeleri ve anayasal düzenin öngördüğü kamu yararı anlayışıyla uyumlu bir hukuki görüş olarak da değerlendirilebilir. Nitekim deniz alanları üzerindeki iddialar; kara ülkesinin denize doğru uzanımı, kıyı uzunlukları arasındaki denge ve adaların sınırlandırmaya etkisi gibi unsurlar çerçevesinde incelenmektedir. Bu noktada, sınırlandırmada esas olanın kıyıların somut özelliklerine uygun bir denge kurmak olduğu yönündeki doktrinel yaklaşım, Türkiye’nin tezleriyle önemli ölçüde örtüşmektedir (Klein, 2005; Rothwell & Stephens, 2016).
Bu makalenin amacı, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki pozisyonunu anayasal çerçeve içinde değerlendirmek, deniz yetki alanlarına ilişkin tartışmalarda kamu yararı ve hukuki güvenlik ilkelerinin önemini ortaya koymak ve mevcut anayasal normlar ile Anayasa Mahkemesi içtihadı ışığında konuya sistematik bir bakış sunmaktır. Buna ek olarak, uluslararası deniz hukuku literatürünün temel yazarlarının ortaya koyduğu sınırlandırma ilkelerinin Türkiye bakımından nasıl bir hukuki zemin sağladığı da incelenecektir (Tanaka, 2019; Churchill & Lowe, 1999; Klein, 2005; Rothwell & Stephens, 2016).
ULUSLARARASI DENİZ HUKUKU BAKIMINDAN TEMEL İLKELER
Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin tartışmanın temelinde, hangi hukuki yöntemin esas alınacağı sorusu yer almaktadır. Türkiye, sınırlandırma sürecinde salt eşit uzaklık ya da ortay hat yönteminin otomatik biçimde uygulanmasına karşı çıkmakta; bunun yerine somut olayın coğrafi özellikleri dikkate alınarak hakkaniyete dayalı bir değerlendirme yapılması gerektiğini savunmaktadır. Bu yaklaşım, deniz sınırlandırmasının teknik değil, aynı zamanda adalet ve hakkaniyet boyutu olan bir süreç olduğunu göstermektedir. Uluslararası deniz hukuku doktrininde de eşit uzaklık yönteminin mutlak bir kural olmadığı; hakkaniyetli sonuca ulaşmak için kullanılan araçlardan biri olduğu belirtilmektedir (Klein, 2005; Tanaka, 2019).
Uluslararası deniz hukuku bakımından sınırlandırma işlemlerinde tek başına geometrik yöntemlerin kullanılmasının yeterli olmadığı kabul edilmektedir. Kıyıların uzunluğu, kıyıların şekli, karşılıklı kıyıların konumu ve adaların etkisi gibi hususlar, nihai sonucun adil olup olmadığını belirleyen temel parametrelerdir. Bu bağlamda, deniz yetki alanlarının belirlenmesinde amaç, taraf devletlerin coğrafi durumlarına uygun, makul ve hakkaniyete elverişli bir sonuç ortaya koymaktır. Churchill ve Lowe’nin de vurguladığı üzere, deniz hukuku sınırlandırması sadece normatif değil, aynı zamanda uygulamaya dönük coğrafi ve işlevsel bir değerlendirmeyi zorunlu kılar (Churchill & Lowe, 1999). Rothwell ve Stephens ise, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge rejimlerinin, devletlerin kıyı özelliklerine ve deniz coğrafyasına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir (Rothwell & Stephens, 2016).
HAKKANİYET İLKESİ VE COĞRAFYANIN ETKİSİ
Hakkaniyet ilkesi, deniz sınırlandırmasında biçimsel eşitlikten ziyade maddi adaleti önceleyen bir yaklaşıma işaret etmektedir. Bu ilke, her kıyıdaş devletin somut coğrafi koşulları içinde değerlendirilmesini gerektirir. Özellikle Anadolu yarımadasının geniş kıyı uzunluğu ve bölgesel bütünlüğü, küçük ve ana karadan uzak adaların Türkiye’nin deniz alanlarını aşırı biçimde daraltacak şekilde yorumlanmasına karşı güçlü bir hukuki argüman oluşturmaktadır.
Bu çerçevede kıyı coğrafyasının niteliği, sınırlandırmanın sonucunu doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Eğer sınırlandırma, kıyı uzunlukları ve coğrafi ağırlıkla açıkça orantısız bir sonuca yol açıyorsa, bu durum hakkaniyet ilkesine aykırılık oluşturabilir. Tanaka’nın da belirttiği gibi, deniz sınırlandırmasında coğrafi gerçeklikten kopuk bir yaklaşım, adil ve uygulanabilir bir çözüm üretmekten uzaktır (Tanaka, 2019). Dolayısıyla Türkiye’nin savunduğu yaklaşım, yalnızca ulusal menfaatlerin korunmasına değil, aynı zamanda uluslararası hukukun özünde yer alan adil denge arayışına da dayanmaktadır.
ADALARIN DENİZ YETKİ ALANLARINA ETKİSİ
Doğu Akdeniz’deki uyuşmazlığın en kritik unsurlarından biri, adaların kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge yaratmadaki hukuki etkisidir. Bazı devletlerin ileri sürdüğü görüşler, adalara anakarayla aynı düzeyde etki tanınması gerektiği varsayımına dayanmakta; buna karşılık Türkiye, adaların etkisinin somut coğrafi duruma göre değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Uluslararası uygulama, adaların sınırlandırmadaki etkisinin mutlak olmadığını göstermektedir. Adanın büyüklüğü, yerleşim durumu, ana karaya uzaklığı ve karşılıklı kıyılar üzerindeki etkisi, sınırlandırma sonucunun belirlenmesinde dikkate alınması gereken hususlardır. Özellikle küçük ve anakaradan kopuk adaların tam etkili sınır çizgileri üretmesi, hakkaniyetli bir sonuca ulaşmayı güçleştirebilir. Klein, adaların deniz sınırlandırmasındaki etkisinin “otomatik ve sabit” değil, somut olaya bağlı ve değişken nitelikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır (Klein, 2005). Bu nedenle adalara otomatik ve sınırsız bir deniz alanı etkisi tanınması yerine, somut olayın özelliklerine göre ölçülü bir değerlendirme yapılmalıdır.
ORANTILILIK İLKESİ VE DENİZ ALANLARININ PAYLAŞTIRILMASI
Deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasında taraf devletlerin kıyı uzunlukları ile elde ettikleri deniz alanları arasında makul bir orantı bulunması gerekir. Orantısız bir sonuç, hukuki eşitlik duygusunu zedeleyebileceği gibi, hakkaniyet ilkesini de işlevsiz hâle getirebilir. Bu nedenle sınırlandırma, yalnızca bir çizgi çekme işlemi olarak değil, tarafların coğrafi ve hukuki durumlarına uygun bir denge kurma faaliyeti olarak değerlendirilmelidir.
Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki tezleri de bu orantılılık kaygısından beslenmektedir. Geniş kıyı şeridine sahip bir devletin, küçük adalar üzerinden geniş deniz alanlarından dışlanması, sınırlandırmanın nesnel niteliğiyle bağdaşmayabilir. Bu sebeple Türkiye’nin savunduğu yaklaşım, hakkaniyete dayalı ve coğrafi gerçekliği esas alan bir çözüm arayışıdır. Rothwell ve Stephens, deniz yetki alanlarının belirlenmesinde kıyı özellikleri ile deniz alanı arasındaki ilişkinin makul bir dengeye kavuşturulmasının, çağdaş deniz hukukunun temel gerekliliklerinden biri olduğunu ifade etmektedir (Rothwell & Stephens, 2016).
TÜRK ANAYASA HUKUKU ÇERÇEVESİNDE EGEMENLİK VE DENİZ YETKİ ALANLARI
Doğu Akdeniz meselesi yalnızca uluslararası hukuk boyutuyla değil, Türk Anayasa Hukuku bakımından da değerlendirilmelidir. Çünkü devletin egemenlik yetkisi, ülkesel bütünlük ve kamu yararı, deniz yetki alanlarına ilişkin politikaların anayasal temelini oluşturmaktadır. Anayasa, devletin yetkilerini ve sınırlarını belirlerken aynı zamanda doğal kaynakların korunmasını ve kamu yararının gözetilmesini de güvence altına almaktadır.
DEVLETİN ÜLKESİ, BÜTÜNLÜĞÜ VE EGEMENLİK YETKİSİ
Anayasa’nın 3. maddesi, Türkiye Devleti’nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğunu ifade etmektedir. Bu hüküm, devletin yalnızca kara sınırlarıyla sınırlı bir varlık olmadığını; egemenlik yetkisinin uluslararası hukuk çerçevesinde deniz alanlarına da uzanabildiğini göstermektedir. Karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge gibi alanlar, devletin mutlak egemenliğinden farklı hukuki rejimlere tabi olsa da, bu alanlar üzerindeki yetkiler devletin ülkesel menfaatinin bir parçası olarak değerlendirilir.
Anayasa’nın 6. maddesi ise egemenliğin kaynağını açık biçimde ortaya koymaktadır. Buna göre egemenlik kayıtsız şartsız millete aittir ve devlet organları bu egemenliği Anayasa’nın çizdiği sınırlar içinde kullanır. Dolayısıyla Türkiye’nin denizlerdeki haklarını korumaya dönük faaliyetleri, yalnızca dış politika tercihleri değil, egemenlik yetkisinin anayasal kullanımı olarak da anlaşılmalıdır.
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALARIN İÇ HUKUKTAKİ KONUMU
Anayasa’nın 90. maddesi, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğunu düzenlemektedir. Bu hüküm, Türkiye’nin dış ilişkilerinde yaptığı sınırlandırma ve iş birliği anlaşmalarının iç hukuk bakımından da önemini artırmaktadır. Özellikle deniz yetki alanlarına ilişkin mutabakatlar, anayasal düzen içerisinde belirli bir hukuki sonuç doğurur ve devletin uluslararası alandaki pozisyonunu güçlendirir.
Bu çerçevede kıyıdaş devletlerle yapılan deniz yetki alanı düzenlemeleri yalnızca diplomatik belgeler değil, aynı zamanda iç hukuk etkisi olan normatif metinlerdir. Anayasa m. 90, uluslararası hukuka uygun biçimde yapılan andlaşmaların iç hukuktaki yerini belirginleştirerek, devletin deniz alanlarındaki haklarını kurumsal çerçeveye oturtur.
DOĞAL KAYNAKLARIN ARANMASI VE DEVLETİN GÖREVLERİ
Anayasa’nın 168. maddesi, tabii servet ve kaynakların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu ve bunların aranması ile işletilmesinin devletin yetki ve görev alanına girdiğini kabul etmektedir. Bu yaklaşım, deniz yetki alanları üzerindeki ekonomik hakların da anayasal önemini ortaya koyar. Kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge alanlarında yürütülen arama faaliyetleri, devletin doğal kaynakları değerlendirme ve ekonomik menfaatleri koruma yükümlülüğünün bir parçasıdır.
Bu nedenle Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de yürüttüğü sondaj ve araştırma faaliyetleri, salt siyasi güç gösterisi olarak görülemez. Aksine, bunlar Anayasa’nın devlete yüklediği doğal kaynakları koruma ve işletme görevlerinin deniz alanındaki yansımasıdır. Elbette bu faaliyetlerin hukuki çerçevesi, uluslararası hukuk ilkeleriyle uyumlu olmalıdır; ancak hukuki meşruiyetin temeli de bu uyumun doğru biçimde kurulmasına bağlıdır.
ANAYASA MAHKEMESİ İÇTİHADI IŞIĞINDA KAMU YARARI, KIYILAR VE HUKUKİ BELİRLİLİK
Anayasa Mahkemesi kararları, deniz yetki alanları ve kıyı rejimiyle doğrudan bağlantılı olmasa da, kamu yararı, hukuk devleti, belirlilik ve devletin koruma ödevleri bakımından önemli ilkeler içermektedir. Bu ilkeler, Doğu Akdeniz’deki deniz alanlarına ilişkin devlet politikalarının anayasal değerlendirilmesinde yol gösterici niteliktedir.
KAMU YARARI VE HUKUK DEVLETİ
Anayasa Mahkemesi, hukuk devleti ilkesinin yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılmasını gerektirdiğini vurgulamaktadır. Mahkeme’ye göre kamu yararı, bireysel ve özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yarardır. Bu yaklaşım, devletin deniz yetki alanlarına ilişkin işlemlerinde de kamu yararının esas alınması gerektiğini göstermektedir (Anayasa Mahkemesi, 2014).
Bu bağlamda, Doğu Akdeniz’de deniz alanlarının korunması ve doğal kaynakların değerlendirilmesine ilişkin devlet politikaları, yalnızca stratejik değil, aynı zamanda kamu yararı temelinde değerlendirilebilecek anayasal faaliyetlerdir. Kamu yararı anlayışı, devletin ulusal çıkarları koruma görevini ortadan kaldırmaz; aksine bu görevi anayasal meşruiyet zeminine yerleştirir.
KIYILARIN HUKUKİ REJİMİ VE DEVLETİN KORUMA ÖDEVİ
Anayasa Mahkemesi’nin kıyıların hukuki rejimine ilişkin değerlendirmeleri, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu ve bunlardan yararlanmada kamu yararının gözetilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Mahkeme, kıyıların herkese açık, ortak kullanım alanı niteliğini ve bu alanlar üzerinde düzenleme yapılırken kamu yararı ilkesinin gözetilmesi gerektiğini kabul etmektedir (Anayasa Mahkemesi, 2023).
Bu yaklaşım, deniz alanlarının devlet tarafından korunması, planlanması ve yönetilmesi bakımından da önem taşır. Kıyılar, sahil şeritleri ve bunlarla bağlantılı deniz alanları üzerindeki işlemler, ancak kamu yararı ve anayasal koruma yükümlülüğü dikkate alınarak meşru hâle gelir. Böylelikle devletin denizlerdeki haklarını koruma yönündeki faaliyetleri, anayasal kamu düzeninin bir parçası olarak değerlendirilebilir.
HUKUKİ BELİRLİLİK VE YETKİ SINIRLARI
Anayasa Mahkemesi’nin hukuki belirlilik ve yetki sınırlarına ilişkin kararları, devlet organlarının keyfî hareket etmemesi gerektiğini göstermektedir. Mahkeme, belirsizliğin hukuk devleti ile bağdaşmadığını ve anayasal korumanın gecikmiş aşamalara bırakılmasının gerekli güvenceyi sağlamayacağını belirtmektedir (Anayasa Mahkemesi, 2012).
Bu ilke, deniz yetki alanlarına ilişkin düzenlemelerde de önemlidir. Devletin sınırlandırma, koruma ve işletme yetkileri açık, öngörülebilir ve hukuken temellendirilmiş olmalıdır. Aksi hâlde hukuk güvenliği zedelenebilir. Dolayısıyla Doğu Akdeniz’deki devlet politikalarının yalnızca dış siyaset aracı değil, aynı zamanda açık ve denetlenebilir hukuki işlemler bütünü olarak yapılandırılması gerekir.
DOĞU AKDENİZ UYUŞMAZLIKLARINDA ULUSLARARASI HUKUK VE DEVLET UYGULAMASI
Doğu Akdeniz’deki tartışmalar, uluslararası deniz hukukunun teori ve uygulama arasındaki farklarını da görünür kılmaktadır. Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, yalnızca teknik harita çizimi değil, aynı zamanda devletler arasında adil bir denge kurulması sürecidir. Bu nedenle coğrafyanın, kıyı uzunluğunun ve adaların etkisinin mutlak değil, nispi şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Türkiye’nin bu konudaki yaklaşımı, hakkaniyet ve orantılılık ilkelerine dayanan bir sınırlandırma anlayışına işaret etmektedir. Özellikle küçük ve ana karadan kopuk adaların Türkiye’nin geniş kıyı alanlarını aşırı biçimde daraltacak şekilde yorumlanmasına karşı ortaya konulan tezler, hukuki bir savunma niteliği taşımaktadır. Bu savunma, ulusal menfaatlerin korunması kadar, uluslararası hukukun adalet ve denge arayışıyla da uyumludur.
Bu noktada deniz yetki alanlarına ilişkin devlet uygulamaları, yalnızca politik deklarasyonlar olarak değil, anayasal ve hukuki temellere sahip normatif tasarruflar olarak anlaşılmalıdır. Türkiye’nin Doğu Akdeniz’e ilişkin faaliyetlerinin, Anayasa’nın 3., 6., 90. ve 168. maddeleri ışığında değerlendirilmesi, bu faaliyetlerin meşruiyet temelini görünür kılmaktadır.
SONUÇ
Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarına ilişkin uyuşmazlıklar, yalnızca bölgesel bir güç mücadelesi değil, uluslararası hukuk ile anayasal egemenlik anlayışının kesiştiği bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda Türkiye’nin ileri sürdüğü tezler; coğrafyanın üstünlüğü, hakkaniyet, orantılılık ve adaların sınırlı etkisi gibi temel deniz hukuku ilkeleriyle uyum içindedir. Bu ilkeler, Tanaka’nın hakkaniyet temelli değerlendirme yaklaşımı, Churchill ve Lowe’nin deniz hukuku sistematiği, Klein’ın sınırlandırma ve uyuşmazlık çözümü analizleri ve Rothwell ile Stephens’in deniz yetki alanlarının coğrafi temelli yorumu ile de desteklenmektedir (Churchill & Lowe, 1999; Klein, 2005; Rothwell & Stephens, 2016; Tanaka, 2019).
Türk Anayasa Hukuku bakımından ise devletin ülke bütünlüğü, egemenlik yetkisi ve doğal kaynaklar üzerindeki tasarruf yetkisi, Doğu Akdeniz’deki hakların korunmasını anayasal bir mesele hâline getirmektedir. Anayasa m. 3, m. 6, m. 90 ve m. 168 birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin faaliyetlerinin güçlü bir iç hukuk temeline dayandığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi’nin kamu yararı, hukuki belirlilik ve kıyıların kamusal niteliğine ilişkin değerlendirmeleri de, deniz alanlarına ilişkin devlet politikalarının anayasal anlamını güçlendirmektedir. Sonuç itibarıyla, Türkiye’nin Doğu Akdeniz politikasının yalnızca siyasi bir tercih değil; uluslararası hukuka, anayasal düzenlemelere ve kamu yararı ilkesine dayanan hukuki bir tutarlılık taşıdığı söylenebilir.
KAYNAKÇA
Anayasa Mahkemesi. (2012). E. 2010/92, K. 2012/86.
Anayasa Mahkemesi. (2014). E. 2013/96, K. 14/118.
Anayasa Mahkemesi. (2019). E. 2018/70, K. 2019/54.
Anayasa Mahkemesi. (2023). E. 2020/42, K. 2023/99.
Churchill, R. R., & Lowe, A. V. (1999). The law of the sea (3rd ed.). Manchester University Press.
Klein, N. (2005). Maritime delimitation, boundary and dispute settlement procedures. Cambridge University Press.
Rothwell, D. R., & Stephens, T. (2016). The international law of the sea (2nd ed.). Hart Publishing.
Tanaka, Y. (2019). The international law of the sea (3rd ed.). Cambridge University Press.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982). https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=2709&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5
Yazar:Adem Aras / Editör: Zeynep Çınar / Teknik İnceleme: Ali Tamahkar
Akademik İnceleme: RUBASAM Akademik Kurul
