kosukavak
kosukavak

Site Rengi

Rumeli Balkan Stratejik Arastirmalar Merkezi

Sözdə deyil; Özde, əməldə qardaş olmaq

Mert ÜNSAL

Bu dəfə gözümüz qulağımız “ Sevincinə Sevindiyimiz, Kədərinə Kədərləndiyimiz” Can Azərbaycanımızda. Bakıya gələnlər bilər, Bakıya getdiyinizdə sizi ilk görən Azərbaycanlı “Qardaşım” deyə qarşılayar… Türkiyə üçün Azərbaycan, Azərbaycan üçün Türkiyə vətəndir. Keçən həftələrdə Azərin adlı sənətçinin “Çırpınırdı Qaradəniz baxıb türkün bayrağına” –nı ifa edərkən əminəm çoxumuzun gözləri doldu, Can Azərbaycanlı qardaşlarımızı çətin günündə dualarımız ilə yad etdik.
Azərbaycanın yaxın tarixinə baxdığımızda Azərbaycanı tarixi köklərindən qopartmaq istəyənlər Azərbaycanda yaşayan Azərbaycan Türklərini “Azəri” olaraq xarakterizə ediblər. Rusların ayırma siyasətinin məhsulu olaraq rəsmi dili bir ara “Azəricə” olaraq qəbul edilsə də; Azərbaycanda 1936 cı ilə qədər xalq özünü Türk, dilini isə Türkcə olaraq adlandırmaqda idi. Bu tarixdən sonra Azərbaycanlı və Azərbaycanca adlandırılması qəbul edilmişdir. SSSR dağıldıqdan sonra 1992-ci ilindən 1995-ci ilə qədər Azərbaycan konstitusiyasında rəsmi dil Türkcə olaraq müəyyən edilmiş, daha sonra Azərbaycan dili şəklində adlandırılması qəbul edilmişdir.
Kaşki dünyada savaş və şiddət heç olmasa insanlar sülh içində qardaşca yaşasaydılar. Amma olmur! Xüsusi olaraq yaşadığımız coğrafiyada həmişə bir millət digər millət ilə ədavət içindədir. Heç düşündükmü əslində bu ədavətdən kim faydalanır? Azərbaycanlı olsun, Ermənistanlı olsun dəyişməyən tək şey anaların göz yaşları, uşaqların çarəsizliyidir. Halbuki sülh içində və qardaşca yaşamaq üçün ağlımız bizə hər zaman mülayimliyin və millətlər arası hüququn yolunu göstərir. İnsan haqqlarına hörmət göstərən hüququn üstünlüyü əslində bir çox problemin çarəsidir.
Azərbaycanlı Qardaşlarımızın yanında millət və dövlət olaraq durmağımız, irqçi bir Milliyətçilik və romantika ehtiva edən fanatik dindarlıq ilə qarışdırılmamalıdır. 20 Yanvar 1990-cı ildə Rus ordusunun hücumu ilə Bakı və bir çox şəhərlərdə, eləcə də 1992-ci ildə Xocalıda yenə Rusiyanın dəstəyi ilə edilən qətliamlarda bir çox Azərbaycanlı Canımızı itirdik. Bu qətliamları siyasi bir hadisə olaraq dəyərləndirməliyik. Birbaşa olaraq insanlığa qarşı işlənən bu cinayətləri görməməzlik etmək, səssiz qalmaq və bu səssizliyi də sülh yönümlü olaraq göstərmək məncə fəsadların ən böyüyüdür.
Hər zaman düşüncələrindən feyz aldığım Rəhmətlik Hüquq Professoru Sair Erman deyir ki;
“xəritədə yerin tapmaqda çətinlik çəkdiyimiz bir ölkədə, tanımadığımız hətta mövcud olmasından xəbərsiz olduğumuz bir şəxsin təməl haqq və azadlığı, insanlıq şərəfi və ləyaqəti hücuma məruz qalıb isə, o insan bizik. Çünki onun şəxsində həm fərd olaraq, həm də cəmiyyət olaraq hamımızın əsas haqq və azadlığı, hamımızın insanlıq şərəfi çeynənilməkdədir.
Buna nəzərən hüququ çeynənilən şəxslə ona hücum edən arasında şəxsi hesablaşma kimi problemi sadələşdirə bilmərik. Bu hadisəyə ictimai hətta beynəlxalq ölçüdə baxmadığımız halda, zülmə tamaşa etmiş oluruq. Sırf tamaşa edərək və buna münasibətimizi bildirməməklə biz də bu zülmə qatılmış oluruq”
Nəticə etibarı ilə yaxın tarixdə əsgər belə olmayan; qadın, uşaq, gənc, yaşlı olduğuna baxmadan qətliama məruz qalmış, hələ də mülki yaşayış yerləri bombalanan Can Azərbaycanımızın haqqlı mübarizəsini sonuna qədər və nəyin bahasına olursa olsun dəstəkləyərkən, müharibələrin deyil sülhün problemləri həll etdiyinə olan inamımı Nizami Gəncəvinin sözləri ilə təkrarlamaq istəyirəm;

“Düşmən silahlansa qarşında əgər,
Sən də qılınc vurub qüvvəni göstər,
Lakin silah töksə qarşında düşmən,
O miskin düşmənlə gəl vuruşma sən”
Ancaq Azərbaycanlı qardaşlarımızın bu mərhəmətindən və atəşkəsindən istifədə edənlər əlbətdə qarşılığını misili ilə görəcəkdir. Diləyirəm bütün insanlıq müharibə ilə deyil, sülhün dili ilə problemlərini həll edə biləcəyini anlayar və bu istiqamətdə çalışar. Ümid edirəm ki, barış yalnız olduğumuz coğrafiyada deyil, bütün kainatda da hökm sürəcək və bütün insanlar mehriban və qardaşcasına yaşayır və ətraflarına hörmət edirlər.

xxxxxxxxxxxxxxxxxx *** xxxxxxxxxxxxxxxxx *** xxxxxxxxxxxxxxxxx

SÖZDE DEĞİL, ÖZDE KARDEŞ OLMAK
Bu sefer gözümüz kulağımız ‘’Sevinci ile sevindiğimiz, kederi ile kederlendiğimiz’’ Can Azerbaycan’ ımızda. Bakü ye gidenler bilir, Bakü’ ye gittiğinizde sizi ilk gören Azerbaycan’ lı ‘’Gardaşım’’ diye karşılar… Türkiye için Azerbaycan, Azerbaycan için Türkiye öz vatandır. Geçtiğimiz haftalarda Azerin isimli sanatçının ‘’Çırpınırdı Karadeniz bakıp türkün Bayrağına’’ yı söylerken eminin çoğumuzun gözleri doldu, Can Azerbaycan’ lı kardeşlerimizin zor gününde dualarımız ile onları yâd ettik.
Azerbaycan’ nı yakın tarihine baktığımızda Azerbaycan’ ı tarihi köklerinden koparmak isteyenler Azerbaycan da yaşayan Azerbaycan Türklerini ‘’Azeri’’ olarak nitelemiş. Rusların ayrıştırma politikası ürünü resmi dili bir dönem ‘’Azeri’’ ce olarak kabul edilse de; Azerbaycan’da 1936 yılına kadar halk kendisini Türk, dilini ise Türkçe olarak adlandırmaktaydı. Bu tarihten sonra Azerbaycanlı ve Azerbaycan’ca adlandırması ihdas edilmiştir. SSCB dağıldıktan sonra 1992 yılından, 1995 yılına kadar Azerbaycan Anayasası’nda resmî dil Türkçe olarak tanımlanmış, daha sonra Azerbaycan dili şeklindeki adlandırma kabul edilmiştir. Bunu örneklemek için yazımın sonunda ‘’Azerbaycan Türkçesi’’ ile yazılmış kopyasını bulacaksınız.
Keşke dünyada savaş ve şiddet hiç olmasa insanlar barış içinde kardeşçe yaşasalar. Ama olmuyor! Özellikle bulunduğumuz coğrafyada hep bir millet diğer millet ile husumet içinde. Hiç düşündük mü aslında bu husumetten kim yararlanıyor? Azerbaycanlı olsun Ermenistanlı olsun değişmeyen tek şey annelerin gözyaşları, çocukların çaresizliği. Hâlbuki barış içerisinde ve kardeşçe yaşamak için aklımız bize her zaman itidalin ve milletler arası hukukun yolunu gösteriyor. İnsan haklarına saygılı hukukun üstünlüğü ilkesine riayet aslında birçok sorunun panzehiri gibi gözükse de, bu güne kadar Türk Dünyası’ nın lehine işleyen bir Milletler Arası Hukuki karara rastlamak yok denecek kadar az.
Azerbaycanlı Kardeşlerimizin yanında milletçe ve devletçe olmamız, ırksal bir Milliyetçilik ve hamaset içeren fanatik dindarlık ile karıştırılmamalı. 20 Ocak 1990 Yılında Rus ordusunun saldırısıyla Bakü ve birçok şehrinde, 1992 De Hocallı da yine Rusya destekli yapılan katliamlarda bir çok Azerbaycan lı Canımızı kaybettik. Bu katliamları siyasi bir olay olarak değerlendiremeyiz! Düpedüz insanlığa karşı işlenen bu suçları görmezden gelmek sessiz kalmak ve bu sessizliği de barış yanlısı gibi göstermek bence delaletin en büyüğü.
Her zaman düşüncelerinden feyz aldığım Rahmetli Hukuk Profesörü Sair Erman diyor ki;
“haritada yerini bulmakta güçlük çektiğimiz bir ülkede, tanımadığımız, hatta mevcudiyetinden habersiz olduğumuz bir kişinin temel hak ve özgürlüğü, insanlık onuru ve haysiyeti saldırıya uğramışsa, o insan biziz. Çünkü onun kişiliğinde gerek birey olarak, gerek toplum olarak hepimizin temel hak ve özgürlüğü, hepimizin insanlık onuru çiğnenmektedir.
Bu itibarla problemi hakkı çiğnenen kişiyle, ona saldıran arasındaki kişisel hesaplaşma olarak basite irca edemeyiz. Bu olayı kamusal hatta evrensel boyutta ele almadığımız takdirde, zulme seyirci kalmış oluruz. Ve sırf seyirci kalmak, sırf tavrımızı belirtmemek suretiyle zulme biz de katılmış oluruz”
Sonuç itibariyle yakın tarihi asker dahi olmayan; kadın, çocuk, genç, yaşlı olduğuna bakılmaksızın katliama maruz kalmış, halen sivil yerleşim birimleri bombalanan Can Azerbaycan’ ımız haklı mücadelesini sonuna kadar ve bedel ne olursa olsun desteklerken, savaşların değil barışın sorunlara çözüm getireceğini dair inancımı Nizamî Gencevî’ nin sözleriye yinelemek isterim;
‘’Düşman silahlansa karşında eğer,
Sen de kılıç çekip kuvveti göster,
Fakat silah atsa karşında düşman,
O miskin düşmanla gel çarpışma sen.’’
Ancak Azerbaycanlı Kardeşlerimizin bu merhametini, ateş kesini, istismar edenler elbette karşılığını misliyle görecektir. İsteğim o dur ki, tüm insanlık savaşın değil, barışın dili ile sorunların çözüleceğini idrak eder ve bu yönde çabalar. Dilerim, sadece bulunduğumuz coğrafyada değil tüm evrende sulh ve itidal hakim olsun, tüm insanlar dost ve kardeşçe çevresine saygı duyarak yaşasınlar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ