RUBASAM

EKONOMİ ANALİZİ/ 12 Temmuz 2021

Mert ÜNSAL

Mert Ünsal

Bu çalışma, 12 Temmuz 2021 ile başlayan haftanın makroekonomik analizini yapmak ve Türkiye’yi ilgilendiren bazı politik ve ekonomik verileri değerlendirerek öngörülerde bulunmak amacı ile hazırlanmıştır.

Geçen Haftaya Bakış: Küresel piyasalar geçtiğimiz hafta açıklanan ABD Merkez Bankası-Para Piyasası Kurulu (FED-FOMC) tutanaklarına odaklandı. Bunun yanı sıra,  ilaveten Çin’de PMI’ daki düşüş piyasalardaki risk iştahını olumsuz yönde etkiledi. Öte yandan Dolar Endeksinin son ayların en yüksek seviyesi olan 92,70’lere kadar yükselip burandan geri çekilmesi Dolar/TL. Kurunun da yükselişini durdurdu. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin %1,30’lara kadar gerilemesi gelişmekte olan ülkelerin para birimleri için olumlu görünüyor. Bundan başka, ABD ekonomisi için önemli göstergelerden biri olarak kabul edilen “Hizmet PMI” Mayıs’ta 70,4 ile zirve yapmasının ardından Haziran’da 64,6’ya geriledi. ABD PMI verilerinin beklenin altında gelmesi sonrasında küresel piyasalarda oluşan negatiflik bizde de BİST100 endeksine yansıdı. ABD’de deki diğer dikkat çekici gelişme ise, Pentagon’un ABD eski Başkanı Trump döneminde Microsoft’un kazandığı 10 Milyar Dolarlık “Müşterek Savunma Altyapısı Girişimi” ihalesini iptal etmesi oldu. Yurtiçi tarafına bakıldığında ise yurtiçi piyasalarda karışık ve kararsız bir tablonun etkili olduğu görüldü. Hafta başında gelen Haziran ayı enflasyon verilerinin sürpriz artışlar göstermesi piyasalarda karamsarlık yaratsa da bu durum TCMB’nin yakın zamanda faiz indirimine gitmesi konusunda kapıları kapatma ihtimalini arttırdı. Öte yandan, Hazine ve Maliye Bakanı Elvan sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, G20 kapsamında ABD Hazine Bakanı Yellen ile görüştüklerini belirterek, “Ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesine yönelik çok verimli bir toplantı gerçekleştirdik. Hızla değişen küresel ekonomi ortamında Türkiye-ABD ikili ilişkilerinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çektik” ifadelerini kullandı.

Son FED Toplantısının Tutanakları Açıklandı: Uluslararası piyasalar, FED’in 15-16 Haziran’da gerçekleştirdiği toplantının tutanaklarını; Enflasyonda geçici bir yükseliş olabileceği aynı zamanda enflasyonist baskılar konusunda çok az endişe duyulduğu şeklinde yorumladı. Tutanaklardan ortaya çıkan bir diğer sonuç ise, FED’ in para politikasını destekleyici kalmaya devam edeceği ve varlık alımlarının azaltılması için ortaya konan hedeflerde daha fazla ilerleme sağlanması şartının henüz yerine gelmediği tespitinde bulunulması oldu.  FOMC tutanaklarının açıklanmasının ardından küresel piyasalarda risk iştahı zayıfladı.

Delta Varyantı Kaygısı Devam Ediyor: Piyasalarda “Delta Varyantı” etkisi baskı unsuru olmayı sürdürüyor. Her ne kadar aşıların varyantlar üzerinde etkili olduğu açıklansa da bazı ülkelerin kısıtlamalara geri dönmeye başlaması kaygıya neden oluyor. Nitekim delta varyantındaki artış İngiltere tarafındaki iyimserliğe rağmen tüm Avrupa hisse senetleri piyasalarındaki %1’e yakın değer kaybını engelleyemedi.

ABD’de İşsizlik Maaşı Verileri Beklentinin Üzerinde Çıktı: ABD’de İşsizlik Maaşı Başvuruları 373.000’e yükseldi. Beklentiler 350.000 seviyesindeydi. Ancak her ne kadar ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları yükselse de halen pandemi döneminin en düşük seviyelerinde bulunuyor.

Almanya’da ZEW Endeksi Geriledi: Almanya’da da ZEW beklenti endeksi Temmuz’da imalat sektöründeki sıkıntılar ve virüste yeni varyantların görülmesiyle geriledi. Ülkede yeni Covid-19 varyantlarının ortaya çıkması ve imalat sektöründeki sıkıntılar yatırımcı güveninde düşüşe neden oldu.

OPEC + Toplantısından Uzlaşma Çıkmadı: Önceki hafta başlayan uzlaşı sağlanamadığı için geçtiğimiz haftaya devreden OPEC+ toplantısından bu hafta da sonuç çıkmadı. OPEC+, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)’nin petrol üretim artışı üzerine süren tartışmaları nedeniyle uzlaşma sağlayamadı ve toplantılar sonlandı. OPEC+ görüşmelerinin süresiz olarak ertelenmesi ve grubun Ağustos ve sonrası için üretim politikası konusunda bir anlaşmaya varamaması endişeye neden oldu. Piyasanın ilk tepkisi yükseliş olarak görüldü. Ancak ardından piyasalarda OPEC+’nın uyumsuzluğunun yeni oynaklığa yol açacağı ve üyeleri pazar payı kapmak için aşırı üretim yapmaya teşvik edeceği yönünde bir algı oluştu ve bu kez petrol fiyatlarında geri çekilme görüldü. Haftanın son işlem günü olan Cuma günü ise hafif bir toparlanma kaydedildi.

Değerlendirme : 2020 yılının Aralık ayında yapılan toplantıda da S. Arabistan ve BAE arasında şiddetli tartışmalar yaşanmış ve yine petrol üretim politikası üzerinde uzlaşı sağlanamamıştı. Bunun üzerine BAE OPEC’i terk etme fikrini ortaya atmıştı. Bu kez yaşanan tartışmanın bir sonraki toplantının tarihine bile karar verilmeyecek seviyede ciddileşmesi endişeleri daha da artırmaktadır. Kısa vadede bu anlaşmazlık, ikinci çeyrekte artan petrol talebine karşılık Ağustos ayında üretimin sabit kalması nedeniyle petrol fiyatlarını yukarı yönlü ivmelerken, orta-uzun vadede ülkelerin üretim miktarında güçlü artış ihtimali, düşük petrol fiyatlarını gündeme getirebilir. Bu durum kuşkusuz ülkemiz açısından önemli bir avantaj teşkil edecektir.

National Interest: NATO’nun, Rusya ile Olası Bir Savaşta Kazanma Şansı Yok: Washington merkezli askeri analiz dergisi The National Interest (NI) bu aşamada ilginç bir analizde bulundu.  Rusya’nın Kırım’ı kazanmasından sonra Karadeniz bölgesinde güçlenmesinin olası bir savaşta NATO’ya zafer şansı bırakmadığını yazdı.

Mark Episkopos imzalı makalede, Rusya lideri Putin’in önceki hafta Karadeniz’de İngiliz muhribi HMS Defender’ ın Rus gemileri tarafından batırılsa dahi üçüncü dünya savaşının başlamayacağı şeklindeki açıklamasına atıfta bulunan yazar, Batı’nın böyle bir savaşta şüphesiz kaybedeceğinin farkında olduğunu savundu. Episkopos, “Putin’in kanaatinde haklılık payı olabilir” ifadelerini kullandı. Karadeniz’deki istikrarsızlığın merkezinde Kırım’ın statüsünün yer aldığına dikkat çeken yazar, bu bağlamda Ukrayna’nın birkaç Batılı devletle birlikte Rusya’nın ulusal karasuları yakınında askeri tatbikatlar düzenleyerek kendi toprak bütünlüğünü savunmaya yönelik sembolik adımlar attığını, fakat Rusya’nın bu hamleleri provokasyon olarak nitelediğini ve Ukrayna ile Batı bloğu cephesine karşı giderek sertleşen karşılıklar verdiğini vurguladı. NATO’nun bir başka baş ağrısının da ABD’nin uçak gemilerinin saldırı birimlerinin Rus topraklarına güç yansıtma yeteneğini sınırlayan hipersonik seyir füzesi Tsirkon olduğunu belirten yazar, aynı durumun X-47M2 Kinjal balistik füzeleri için de geçerli olduğunun altını çizdi.

Değerlendirme: Analiz dergisinin durum yorumlamasının verdiği mesaj dan çok, Nato Rusya savaş seneryosu kurgusunu ortaya koyması muhtemelen gelecek tepkilere göre yeni bir strateji arayışının bir parçası olması kuvvetle muhtemeldir.

Cumhurbaşkanımızın Açıklamaları: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kabine toplantısı sonrası ekonomiye ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Sn. Erdoğan yapmış olduğu açıklamalarda özetle aşağıdaki ifadeleri kullandı.

– “İhracatta her ay yeni bir rekora imza atarak ilerliyoruz. İlk altı ayda, geçtiğimiz yıla göre yüzde 40’lık bir ihracat artışı gerçekleşti. Bu gidişle yıl sonunda tarihimizde ilk defa 200 milyar doların üzerinde bir ihracata imza atacağız. Güçlü ihracat performansı, düşen altın ithalatı ve turizmdeki toparlanmayla birlikte, cari açığın da gerilemesini bekliyoruz”

– “Yüksek enflasyonla mücadele takım oyununu gerektiriyor. Merkez Bankamız bu sorunu çözmekte kararlı bir yaklaşıma sahiptir.”

– “TL’nin cazibesini artıracak uygulamalar geliştiriyoruz. Şirketlerin halka arz ilgisi sürüyor.”

– “Kurumlar vergisi oranını, 2023’ten itibaren %20 seviyesine indiriyoruz.”

Ülkemizde Enflasyon Verisi Açıklandı: TÜİK tarafından açıklanan Haziran ayı enflasyonu verisi beklentilerin üstünde geldi, Haziran ayında TÜFE aylık bazda  %1,94 artış gösterirken, piyasa beklentisi %1,50 idi.  Yıllık bazda TÜFE Mayıs’taki %16,59 seviyesinden Haziran ayında %17,53’e yükseldi. ÜFE ise aylık bazda %4,01 artış gösterirken, yıllık artış bir önceki aydaki %38,33 seviyesinden Haziran ayında %42,89’a yükselmiş oldu. TÜFE tarafında, ev eşyası %4,50, eğlence ve kültür %4,46, lokanta ve oteller %3,82 ile en çok artış gösteren sektör grupları oldu.

Döviz ve Yabancı Yatırımcıların Geçen Hafta Türkiye Piyasalarındaki İşlemleri:

TCMB tarafından haftalık olarak yayınlanan verilere göre, 2 Temmuz’da Merkez Bankası brüt döviz rezervleri, 379 Milyon Dolar artışla 59 Milyar 619 Milyon Dolara yükseldi. Brüt döviz rezervleri, 25 Haziran’da 59 Milyar 240 Milyon Dolar seviyesindeydi.

 

Söz konusu dönemde altın rezervleri, 323 Milyon Dolar azalarak 40 Milyar 918 Milyon Dolardan 40 Milyar 595 Milyon Dolara indi.

 

Böylece Merkez Bankası’nın toplam rezervleri, 2 Temmuz haftasında bir önceki haftaya kıyasla 56 Milyon Dolar artarak 100 Milyar 158 Milyon Dolardan 100 Milyar 214 Milyon Dolara yükseldi.

 

25 Haziran-2 Temmuz 2021 haftasında yurt dışı yerleşik yatırımcılar reel olarak 38,1 Milyon Dolarlık hisse senedi satarken, 83 Milyon Dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) aldı.

 

Yılbaşından beri yurt dışı yerleşikler, toplam 886 Milyon Dolarlık hisse senedi satışı ile 954 Milyon Dolarlık DİBS alımı yaptı. Yurt dışı yerleşikler böylelikle 2021 yılında toplam 68 Milyon Dolarlık menkul kıymet alımı gerçekleştirmiş oldu.

 

Son 1 yıllık süre zarfında yurt dışı yerleşikler 2,068 Milyon Dolarlık hisse senedi satışı ve 3,234 Milyon Dolarlık DİBS alımı gerçekleştirirken menkul kıymet piyasasına 1,166 Milyon Dolar tutarında yabancı girişi söz konusu oldu.

 

Hisse senedi piyasasında yabancıların payı 2 Temmuz 2021 itibariyle %42,5 olurken önceki haftada bu oran %42,7 seviyesindeydi. 2020 yılı kapanışında ise %49 oranında olan yabancı yatırımcı payı 1 sene öncesinde ise %50,4 idi.

 

Bunun yanı sıra, bu hafta ülkemizi ilgilendiren önemli ekonomik paritelerin izleyecekleri yön şu şekilde tahmin edilmektedir:

Dolar Endeksi (DXY): Geçtiğimiz hafta kritik direnç seviyesi olan 92,35’i aşamamış, kısmi bir geri çekilme yaşamış ve 92,10 ile haftayı tamamlamıştır. Önümüzdeki hafta 92,27 seviyesi altında kaldıkça 91,74’e kadar gerileyebilmesi söz konusu olabilir.

 

Yukarı yönlü bir hareket izlemesi halinde ise 92,27 üzerinde ilk etapta 92,53, burayı da aşarsa 93,10 seviyesine gitmek isteyebilir.

 

EUR/USD: Parite, geçen hafta hafif yukarı yönlü bir seyir izlemiş ve 1871’deki haftalık pivot seviyesinin üzerinde kalmayı başararak 1,1879 seviyesinden haftalık kapanış yapmıştır. Önümüzdeki hafta bu seviye üzerinde kaldıkça aylık pivot seviyesi olan 1,1954’e doğru ivmelenmesi söz konusu olabilir.

 

Aşağı yönlü hareket izlemesi halinde ise ilk etapta 1,1859 ve burayı da kırması ile 1,1745 seviyelerine doğru gerilemesi teknik açıdan mümkün görülmektedir.

 

Brent: Brent Petrol geçtiğimiz hafta kısmi bir geri çekilme yaşamış ve75,55 ile haftalık kapanış gerçekleştirmiştir. Böylece 6 haftalık aralıksız yükseliş sonrasında ilk düzeltmesini de yapmıştır. Haftalık bazda 74,56 Dolar üzerinde kaldıkça da yönü halen yukarıdır. Bu bağlamda 81 seviyesindeki dirence gitmesi söz konusu olabilir.

 

70,04 seviyesi üzerinde kaldıkça gerçekleşmesi olası tüm aşağı yönlü hareketler, düzeltme mahiyetinde olacaktır.

 

Ons Altın: Geçtiğimiz hafta 1808 seviyesinden kapanış gerçekleştirerek, üç hafta arka arkaya yükselişle kapanış yapmayı başarmıştır. Ancak halen kritik direnç noktası olan 1815 seviyesinin altındadır ve yukarı yönlü ivmelenmesi güç kazanmış da olsa henüz “Trend pozitife döndü” demek için erkendir. Önümüzdeki hafta 1815 direncini aşması halinde 1825-1840 bölgesini hedeflemesi muhtemeldir.

 

Ancak aşağı yönlü bir seyir izleyerek 1800 desteğini kırması durumunda 1770 seviyelerine kadar geri çekilme yapabilir.

Bitcoin (BTC): Geçtiğimiz hafta beklentilerimiz çerçevesinde aşağı yönlü hareketini sürdürmüş ve haftayı 33740 Dolar ile tamamlamıştır. Hem aylık hem de haftalık hareketli ortalamaların altında seyretmektedir. Dolayısıyla ana yön halen aşağıdır.  Önümüzdeki hafta bu seviye altında kaldıkça ilk etapta 31590 ve burayı da kırarsa 29880 seviyelerine doğru geri çekilebilir.

 

Yukarı yönlü hareketlerde ise 34825 Dolara kadar alan vardır. Ancak bu seviye üzerinde günlük kapanışlar yapması beklenmemektedir.

 

Sağlıklı ve mutlu bir hafta dilerim.

 

Mert ÜNSAL

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ