RUBASAM

Yunanistan’ın Halkidiki ilinde bulunan Türk mezarı

Neval KONUK HALAÇOĞLU

İstanbul’da doğdu. Ankara Gazi Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümünden mezun olmuştur. Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde Türk Sanatı alnında Yüksek Lisans yaptı. “Tanzimat Sonrası, Osmanlı Rumeli Vilayetleri Hükümet Konaklarında İdeoloji ve Erk’in Mimari Temsili (1839-1922)”, başlıklı teziyle Mimarlık Tarihi’nde doktorasını yapmıştır. Marmara Üniversitesi Mimarlık Tarihi öğretim üyesidir. Balkanlarda Osmanlı mimarisi ile ilgili yazılmış 12 kitabı ve 50’nin üzerinde uluslararası makalesi ve kitap bölümü vardır. T.C. Dışişleri Bakanlığı adına Yunanistan’daki Osmanlı Mimari Eserlerinin Envanterini Tespit Projesi’ni 2006 yılından itibaren tek başına gerçekleştirmektedir. Kosova Sultan Murad Hüdavendigar Türbesi, Prizren Osmanlı Mezarlığı vb. restorasyonlarda bilim kurulu üyeliği yapmıştır. Rumeli’de Osmanlı kültürü hakkında ulusal ve uluslararası basında yayınlanmış çok sayıda köşe yazısı bulunmaktadır. 21 yıldır Balkanlarda Osmanlı mimarisi ve kültürü hakkında araştırma ve çalışmalarını yürütmektedir.
Yunanistan’da bulunan Türk mezarlarıyla ilgili flaş adım!
Yunanistan‘ın Halkidiki ilinde bulunan Türk mezarıyla ilgili flaş bir gelişme yaşandı. Gelen son dakika haberine göre; Marmara Üniversitesi Mimarlık Tarihçisi Dr. Neval Konuk, naaşların toplanacağı bir anıtın yapılması önerisinde bulundu. İşte haberin ayrıntıları…

Dışişleri Bakanlığı adına 2006 yılından itibaren Yunanistan‘da envanter çalışması yapan Dr. Neval Konuk, Yunanistan’ın Halkidiki ilindeki Gargara köyünde çıkan Türk mezarlarıyla ilgili açıklamada bulundu.

Yunanistan’ın Halkidiki ilinin Nea Propontida (Yeni Bandırma) Belediyesi içinde yer alan Osmanlı dönemindeki adıyla Gargara, Yunanca adıyla Simantra Köyü’ndeki spor salonu inşası sırasında Osmanlı mezarlığı bulunduğu haberlerini değerlendiren Konuk, kendisinin 2009-2010 yılları arasında o bölgede araştırmalar yaptığını, o dönem mezarlık yerini tespit ettiğini belirterek, “Gargara’da 2009-2010 yıllarındaki çalışmalarım sırasında bir çeşme kalıntısı ile mezarlık yeri tespitinde bulundum. Ancak o dönem herhangi bir mezar taşı ya da taş parçası bulunmuyordu. Muhtemelen inşaat sırasında ortaya çıkmıştır. Günümüzde o köyde hiçbir Müslüman ve Türk yaşamıyor.” dedi.

Konuk’un, 2009 yılında Halkidiki’deki bir okulun bahçesinde tespit ettiği mezarlık yeri, Yunan basınında yeniden gündeme geldi.

Yunan basınında 11 Şubat’ta Yunanistan’ın bir spor salonu inşaatı çalışmaları sırasında mezarlıkların ortaya çıktığı haberlerinin ardından Türkiye‘nin Selanik Konsolosluğu’nun harekete geçerek Yunan yetkili makamlarıyla temasa geçtiği bilgisini veren Konuk, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yunan basınında yer alan haberlere göre, naaşlara ait kemikler kaldırılmış. Hepsi toplanıp bir yere mi defnedilmiş, henüz bilinmiyor. Türkiye’nin Selanik Konsolosluğu, Yunan yetkili makamlarıyla temas halinde. Köydeki mezarlık yerinde dedeleri bulunan ve Antalya’da ikamet eden Mimar Şeyda Güvenç’in belediye sitesine attığı maile verilen cevapta ise, ‘Saygı ve özenle mezarlar kaldırılmıştır. İtina ile yaptığımız bu çalışma bir yıldan fazla sürdü’ denildi. Verilen bu cevaptan mezarlık alanına inşaatın bir yıl önce başladığı, ancak alanın tamamında yer alan naaşların kaldırılması sonrasında haber olduğu anlaşılıyor.”

‘NAAŞLARIN TOPLANACAĞI BİR ANIT YAPILMALI’

Konuk, “Gargara köyünde 201 mezar tespit edildi. Bulunabilen naaşların toplanacağı bir anıt yapılmalı. Hepsinin ruhları huzur bulsun ve mekanları cennet olsun. Bulunan 201 mezar için bir dini tören düzenlenmeli.” diye konuştu.

Yunan belediyesi tarafından yapılan kazının 10 Şubat 2021’de tamamlandığını aktaran Konuk, “Halkidiki Eski Eserler Kurumu, arsa üzerinde kurtarma kazısını tamamladıklarının bilgisini belediyeye vermiş. Belediye kalıntılar çıkınca burada bir seneyi aşkın kurtarma kazısı yapmış. Kurtarma kazısı esnasında okulun 780 metrekarelik bahçesinde çıkarılan 201 mezarın fotoğrafları çekilip ve ölçeklendirildikten sonra kaldırılmıştır.” ifadelerini kullandı.

‘KÖYDE 167 TÜRK AİLESİ BULUNUYORDU’

Köyde şu an hiçbir Müslüman ve Türk yaşamadığını aktaran Konuk, şu değerlendirmede bulundu:

“Köyde yaşayan yaklaşık 500 kişiden oluşan 167 Türk ailesi bulunuyordu. Mübadelede bu aileler, Fethiye, Bursa’nın Gemlik ilçesi, İçel ve İstanbul’un Beşiktaş ilçesine geldiler. Bir kısmı da eski adı Çikinoba olan Antalya Güzeloba köyünde iskan edildi. Günümüzde Selanikli Köseler Sülalesi olarak bilinmektedirler. Genelde Güvenç, Gündoğar, Apa soyadlarını taşıyorlar. Mesleklerine bakıldığı zaman, tamamına yakını çiftçidir. Bir nalbantçı, demirci ve helvacı da vardır.”

Konuk, Halkidiki hakkında ise şu bilgileri paylaştı:

“1902 yılında Osmanlı’nın Selanik Vilayet Salnamesi’nde bölgenin Halkis adası, Selanik vilayet arazisinden güneye doğru uzanmış bir el şeklinde olup, ucunda üç parmak gibi Kesendire, Longoz ve Aynaroz adaları uzanır. Bu üç ada arasında Kesendire ve Aynaroz Körfezleri yer alır. Halsidik adasının karayla bitiştiği yerin batısında ve Selanik şehrinin kuzeydoğusunda Hortac Dağı Kesendire kazası dahiline girer ve güneydoğusuna kadar uzanır. Üç yarımadadan oluşan Halkidikya’nın merkezi, Osmanlı döneminden önce Kesendire, daha sonra Poliroz’du. Halkidikya şehri içerisinde Sidrekapısında önemli gümüş madenleri vardı.” şeklinde tanımının yapıldığı bilgisini verdi.

Son dakika... Yunanistanda bulunan Türk mezarlarıyla ilgili flaş adım

OSMANLI DÖNEMİNDE KESENDİRE’DE BULUNAN TÜRK KÖYLERİ

Konuk, 3 yarımadadan oluşan Halkidiki’nin Kesendire yarımadasında Osmanlı döneminde 30 Türk köyü bulunduğunu söyledi. Türk köylerinin Kesendire yarımadasında Adalu, Akbunar, Aksakallı, Atmacalı, Avanlı, Bahşıtlı, Baraklı, Bozalan, Çelli, Çepişli, Çengelli/Çenganeli, Çobanlı, Davutlu (Doburlu/Dobralı), Davudlu, Emirmeli, Esenli, Gargara, Gedikli, Karaçovallı, Karatepe, Kasaplı, Kolağızlı, Küçüklü, Pazarlı, Purnazlı, Senceli, Sofular, Tekyeli, Seneli, Varıcılar isimli olduğunu belirtti.

Son dakika... Yunanistanda bulunan Türk mezarlarıyla ilgili flaş adım

HALKİDİKİ’DE BULUNAN TÜRK OKULLARI

1914-1915 öğretim yılında Halkidiki ilinde bulunan Türk okullarını aktaran Konuk, bu okulların Akpınar (Akpınar), Aksakal, Avanlı (Prinochori), Baraklı (Nea Kerasia), Çengelli (Nea Gonia), Karatepe (Nea Tenedos), Karkara, Vromosirtis, Pazarlı (Dikorfo), Pozalo (Mikralona) ve Seleli isimli olduğunu söyledi.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ