Bu çalışma, 29 Mart 2021 ile başlayan haftanın makroekonomik analizini yapmak ve Türkiye’yi ilgilendiren bazı politik ve ekonomik verileri değerlendirerek öngörülerde bulunmak amacı ile hazırlanmıştır.
Geçen Haftaya Bakış: Küresel piyasalarda ABD 10 yıllık tahvil faizinin 19 Mart’ta %1,75’e çıkmasının ardından FED Başkanı Powell ve diğer yetkililerin enflasyona dair görüşlerini tekrarlamaları ile faizler %1,67’ye kadar geriledi. Elbette ABD 10 yıllık tahvil faizinin gerilemesi küresel piyasalarda olumlu algılanmasına rağmen Dolar Endeksi(DXY)’nin son 4 ayın en yüksek seviyesine çıkması risk iştihanı düşürdü. DXY’deki bu yükseliş ile gelişmiş ve gelişen ülke paralarında düşüşler yaşandı.
ABD Başkanı Biden’ın danışmanlarının 3 Trilyon Dolara kadar ulaşabilecek uzun vadeli bir program hazırladıklarına dair haberler piyasalarda yeni umutların filizlenmesine neden oldu. Programla ekonominin desteklenmesi, gelir eşitsizliğinin ve karbon emisyonlarının azaltılması hedeflendiği belirtildi.
FED Başkanı Powell, ekonomik toparlanmanın genel olarak beklenenden daha hızlı ilerlediğini ve güçleniyor gibi göründüğünü ifade etti. FED Başkanı, Senato Bankacılık Komitesi’ nde yaptığı sunumda, “Uzun vadeli tahvil faizlerinde son dönemde yaşanan artıştan endişe duymuyorum” dedi.
ABD Başkanı Biden “Çin lider ülke konumuna gelmek istiyor, benim gözetiminde bu yaşanmayacak.” şeklinde konuştu.
Almanya, virüs tedbirleri kapsamında karantinayı 18 Nisan’a kadar uzatırken, İngiltere medyasında “Üçüncü dalga korkusuyla” yurtdışı seyahat kısıtlamalarının Temmuz ayına kadar uzatılacağı yönünde haberler yer aldı.
İtalya’da Draghi liderliğindeki hükümet, Covid – 19 salgınının ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine karşı 32 Milyar Euro tutarında yeni bir ekonomik yardım paketi açıkladı.
Süveyş kanalında yan dönen ve kanalı tıkayan gemi nedeniyle aksayan trafik, ham petrol emtiasında fiyatların 61 Dolar seviyelerine gelmesine neden oldu.
Tesla CEO’su Elon Musk, Bitcoin kullanılarak Tesla marka araçların satın alınabileceğini açıkladı. Musk, kazanacağı bitcoinleri başka bir para birimine çevirmeyeceğini de belirtti.
Yurt içinde ise geçtiğimiz hafta sonu TCMB Başkanı değişikliği sonrasında TCMB’nin son dönemde uyguladığı sıkı para politikasının gevşetilebileceği beklentisi ile Türk varlıklarında volatilitenin artığı gözlendi.
ABD Hazine Bakanı Yellen ve FED Başkanı Powell Birlikte Konuştular: ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi’nin sorularını yanıtlayan Yellen ve Powell, piyasalarda yükselen varlık değerlemelerinin henüz alarm nedeni olmadığı konusunda hemfikir olduklarını beyan ettiler. Bunun yanında her iki yönetici de ABD ekonomisi Covid-19 salgınından toparlanırken finans sektörünün istikrarından emin olduklarını belirtti.
AB Türkiye ile Pozitif Gündemi Sürdürmek İstiyor: AB Konseyi Başkanı Charles Michel, “Türk makamlarıyla muhtemelen Nisan ayında Türkiye’ye bir ziyaret için temas halindeyiz.” derken, AB liderler zirvesi bildirisinde AB’nin Türkiye ile kademeli, orantılı ve geri dönülebilir şekilde iş birliğini geliştirmeye hazır olduğu kaydedildi.
Bunun yanı sıra, AB’nin Dışişleri ve Savunma Bakanı konumundaki Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Borrell, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de
gerilimi düşürme adımlarını memnuniyetle karşıladıklarını, ancak bu adımların devam etmesi gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın ABD’li Mevkidaşı ile Görüştü: Cumhurbaşkanlığı Sözcülüğünden yapılan açıklamaya göre, görüşmede Türkiye ABD ikili ilişkilerinin seyri başta olmak üzere Suriye, Libya, Irak gibi bölgesel konular ve Covid-19 ile mücadele ele alındı. Türkiye ve ABD arasındaki yakın müttefiklik ilişkilerinin karşılıklı saygı çerçevesinde ortak çıkar ve stratejik önceliklere odaklanan bir zeminde ilerlemesi gereğinin altı çizilen görüşmede, iki ülke arasında anlaşmazlık unsuru olan S-400 ve F-35 gibi konuların yapıcı bir angajmanla çözüme kavuşturulması için ortak çaba sarf edilmesinin önemi vurgulandı.
Değerlendirme : Geçtiğimiz hafta hem AB hem de ABD cenahından kısmen ılımlı açıklamalar geldiği görülmektedir. Bahse konu beyanların ABD-Çin, ABD Rusya ve ABD-İran arasındaki gerilimli sürece paralel olarak sarf edildiği göz önüne alındığında, batı cephesinin Türkiye’yi yanlarında tutma çabası içinde oldukları düşünülmektedir. Buna ilaveten Türkiye’nin kararlı ve tutarlı bir şekilde izlediği göç politikasının da özellikle Almanya’nın etkisiyle AB çevrelerinde ülkemize yönelik kısmi bir pozitif hava oluşturduğu değerlendirilmektedir.
Petrol Fiyatları Konjonktürel Baskı Altında: Dünya genelinde Covid-19 salgının negatif etkileri petrol fiyatlarına baskı yapıyor. İngiltere ve Almanya’nın da içinde olduğu bazı Avrupa ülkeleri, vakalar arttıkça kısıtlayıcı tedbirleri uzatıyor veya yeniden uyguluyor.
Güney Doğu Asya’da da talebin durağanlaştığı görüşü hakim ve 2021 sonuna kadar Covid-19 öncesi seviyelere yükselmesi beklenmiyor.
Ortadoğu’da yaşanan siyasi gerilimler de Brent Petrol’ de baskı oluşturuyor. Meksika Devlet Başkanı Obrador’ un petrol arzını günlük 2 milyon varile
çıkaracağını söylemesi ve Asya piyasalarından gelen düşük talebin geçen hafta gelen satışlar üzerinde önemli etkisinin olduğu görülüyor.
Talep endişeleri petrolde yaşanan son ralliyi durdururken yatırımcılar, küresel aşı dağıtımları ve ay başında imzalanan son ABD teşvik paketi sayesinde daha uzun vadeli görünüm için hala iyimser.
Önümüzdeki hafta OPEC+, Mayıs ayındaki petrol arzı politikasını belirlemek için 1 Nisan’da toplanacak. OPEC + üyeleri halen Nisan sonunda bitmesi planlanan üretim kesintileri ile fiyatları desteklemeye devam ediyor.
TCMB Başkan Değişikliğinin İç ve Dış Piyasalardaki Etkisi: TCMB’deki başkan değişikliğinin ardından gerçekleşen ilk işlem günü olan 22 Mart Pazartesi günü BIST100 Endeksi %9,79’luk değer kaybı yaşayarak 1379 seviyesine kadar geriledi. Haftayı da 1382’den kapattı. Dolar / TL kuru, %9’a yakın bir yükselişle günü 7,80 haftayı da 8,13 seviyesinden kapattı. Tahvil piyasalarında da benzer bir satış dalgası gözlemledi. Gösterge tahvil faizi 3 puan artışla %18,91 seviyelerinden ve uzun tahvil faizi 4,8 puan artışla %18,89 seviyelerinde kapanış yaptı. Önceki haftayı 307 seviyesinde kapatan 5 yıllık ülke risk primi (CDS) ise 132 baz puan yükselerek 439 seviyesine kadar sert bir yükseliş yaşadı. Haftayı da 451 ile kapattı.
Öte yandan, ünlü kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, TCMB’nin yeni başkanının faiz oranlarını düşürmeye başlaması ve para piyasalarında yeniden karışıklık yaratması halinde Türkiye’nin kredi notunu düşürebileceği uyarısında bulundu.
S&P ise, TCMB başkanının aniden görevden alınmasının liranın düşmesine yol açmasının ardından Türkiye’nin sermaye kontrollerini uygulama riskinin arttığını, Türkiye’de son dönemde yaşanan gelişmelerin ödemeler dengesinde riskler oluşturabileceğini açıkladı.
Moody’s de Merkez Bankası Başkanı Ağbal’ın politika faizini 200 baz artırarak %19’a yükseltmesinden yalnızca iki gün sonra görevden alınmasının, Bankanın yüksek enflasyonu dizginlemek için attığı ve kredibilitenin yeniden inşa edilmesi yönündeki bu adımın sağlayacağı olumlu gelişmeleri tersine çevirdiğini ve döviz kuru üzerinde yeniden baskı oluşması riskini artırdığını savundu.
Değerlendirme : TCMB’nin yeni yönetiminin para politikasındaki yol haritası netleşene kadar iç piyasa araçlarındaki volatilitenin yüksek kalmasının beklenebileceği düşünülmektedir.
Vatandaşlarımız Dövize Geri Dönmeye Başladı: TCMB tarafından haftalık olarak yayımlanan verilere göre 19 Mart ile biten haftada yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı 2,2 Milyar Dolar artarak 232,5 Milyar Dolara yükseldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Battık Diyenlere İnanmayın”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti 7. Olağan Kongresi’ nde ekonomiye yönelik açıklamalarda bulundu. Cumhurbaşkanı Erdoğan piyasalarda yaşanan dalgalanmaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Sn. Cumhurbaşkanı “Siz içeride birilerinin “battık, bittik, yıkıldık, öldük” diye terane tutturduğuna, kendi ülkelerini kötüleme yarışına girdiklerine bakmayın” dedi ve vatandaşlardan TL varlıklarına ve finans araçlarına yatırım çağrısında bulundu. Cumhurbaşkanı Erdoğan “Ülkemize yatırım yapan uluslararası yatırımcılara ise, Türkiye’nin gücüne ve potansiyeline güvenmeleri çağrısında bulunuyorum. Son bir kaç gündür piyasalarda yaşanan dalgalanmalar, Türkiye ekonomisinin temellerini, gerçek dinamiklerini, taşıdığı potansiyeli ve yarınını kesinlikle yansıtmıyor. Kamu maliyesi ve finans sektöründeki göstergeler, gelişmiş ve gelişmekte olan pek çok ülkeye göre daha sağlam bir yapıya sahip olduğumuza işaret ediyor.” şeklinde konuştu.
Döviz ve Yabancı Yatırımcıların Geçen Hafta Türkiye Piyasalarındaki İşlemleri:
TCMB tarafından haftalık olarak yayınlanan verilere göre, 19 Mart’ta Merkez Bankası brüt döviz rezervleri, 1 Milyar 234 Milyon Dolar artışla 53 Milyar 898 Milyon Dolara çıktı. Brüt döviz rezervleri, 12 Mart’ta 52 Milyar 664 Milyon Dolar seviyesindeydi.
Söz konusu dönemde altın rezervleri, 315 Milyon Dolar artarak 38 Milyar 948 Milyon Dolardan 39 Milyar 263 Milyon Dolara geldi.
Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri, geçen hafta bir önceki haftaya kıyasla 1 Milyar 549 Milyon Dolar artarak, 91 Milyar 612 Milyon Dolardan 93 Milyar 161 Milyon Dolara yükseldi.
12-19 Mart 2021 haftasında yurt dışı yerleşik yatırımcılar reel olarak 60,4 Milyon Dolarlık hisse senedi ile 472,2 Milyon Dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) aldı.
Yılbaşından beri yurt dışı yerleşikler, toplam 156 Milyon Dolarlık hisse senedi ile yaklaşık 1,443 Milyon Dolarlık DİBS alımı yaptı. Yurt dışı yerleşikler böylelikle 2021 yılında toplam 1,599 Milyon Dolarlık menkul kıymet alımı gerçekleştirmiş oldu.
Son 1 yıllık süre zarfında yurt dışı yerleşikler 3,306 Milyon Dolarlık hisse senedi satışı ve 900 Milyon Dolarlık DİBS alımı gerçekleştirirken menkul kıymet piyasasından 2,406 Milyon Dolar tutarında yabancı çıkışı oldu.
Hisse senedi piyasasında yabancıların payı 19 Mart 2021 itibariyle %45,2 olurken önceki haftada bu oran %44,9 seviyesindeydi. 2020 yılı kapanışında %49 olan yabancı payı 1 sene öncesinde ise %60,6 idi.
Bunun yanı sıra, bu hafta ülkemizi ilgilendiren önemli ekonomik paritelerin izleyecekleri yön şu şekilde tahmin edilmektedir:
Dolar Endeksi (DXY): Geçtiğimiz haftayı önemli bir yükselişle 92,72 seviyesinden kapatmıştır. Grafiğine bakıldığında “çanak-kulp formasyonu” yaptığı görülmektedir. Önümüzdeki hafta bir süre yatay gittikten sonra yönünü yeniden yukarı çevirmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu durumda 93,12-93,40 bölgesini hedeflemesi mümkündür. Haftalık vadeyi kapsayacak tarzda aşağı yönlü hareket izlemesi beklenmemekte olup, kısa süreli geri çekilmelerin düzeltme mahiyetinde kalması ve 92,50’nin altında kapanışlar yapmaması beklenmektedir.
EUR/USD: DXY ile ters korelasyon içinde olan parite, geçen hafta ciddi bir geri çekilme ile 1,1796 seviyesinden kapanış yapmıştır. Önümüzdeki hafta da aşağı yönlü hareketi sürdürebileceği değerlendirilmektedir. Bu durumda 1,1782 altında
günlük kapanışlar yapması halinde düşüş ivmesi hız kazanacak ve 1,17 seviyesine doğru gerileyebilecektir. Haftalık vadeyi kapsayacak tarzda bir yukarı yönlü hareket izlemesi beklenmemekte olup, tepki yükselişi mahiyetinde hareketler olabileceği değerlendirilmektedir.
Brent: Brent Petrol geçtiğimiz hafta yatay bir seyir izleyerek 64,47 seviyesinden haftalık kapanış yapmıştır. Önümüzdeki hafta da bir süre yatay hareketinde devam edip ardından geri çekilmesi muhtemeldir. 63,78 Altında günlük kapanışlar yapması halinde düşüş ivmesi hız kazanacak ve 60 seviyesine doğru gerileyebilecektir. Yukarı yönlü hareketlerde ise, 65,20-66,76 bölgesindeki direnç seviyelerine gidebilmesi ve bu bölgeden yönünü tekrar aşağı çevirmesi mümkün görülmektedir.
Ons Altın: Geçtiğimiz hafta yatay bir seyir izleyerek 1732 ile haftayı tamamlamıştır. Önümüzdeki hafta için 1750 seviyesi kritiktir. Bu seviye üzerinde günlük kapanışlar yapması halinde 1800 bölgesine doğru kontrollü bir yükseliş izleyebilir. Şayet kritik destek seviyesi altında kalırsa da 1700 seviyelerine kadar geri çekilmesi mümkündür. Ancak buraları test ettikten sonra yönünü yeniden yukarı çevireceği öngörülmektedir.
Bitcoin (BTC): Geçtiğimiz hafta BTC 56000 seviyesinden haftalık kapanış yapmıştır. Bu seviye üzerinde kaldıkça ilk etapta 58000 direncini ve burayı da aşarsa 62000 seviyelerini hedefleyebilir. Aşağı yönlü hareketlerde ise 50000 seviyesine kadar alan vardır.
Bilgilerinize saygı ile arz olunur.
S.Mert ÜNSAL
