Yazar: Şaner MUTLU
Editör: İrem KESKİN
Lübnan’da Yerel Seçimler Yapıldı
Lübnan’da Yerel Seçimler, dokuz yılın ardından yapıldı. Lübnan’daki seçim sisteminin yapısının farklı olması nedeniyle, yerel seçimler ülkenin farklı bölgerinde farklı tarihlerde gerçekleşti.
Seçimlerin ilk haftası, Lübnan’ın merkezi bölgelerinden biri olan ve altı nahiyeden oluşan Cebel-i Lübnan’da gerçekleşti. Hizbullah ve Emel Hareketi bu bölgedeki bazı merkezlerde başarı elde etti. Bunlar: Baabda bölgesindeki Haret Hreik ve Ghobeiry şehirleri, Şuf bölgesindeki Jun, Jiyye ve El- Verdaniyye şehirleri ve Aley bölgesindeki Bmekkin’de seçimleri önde tamamladı.Hristiyanların yaşadığı bölgelerde, Samir Caca’nın Lübnan Kuvvetleri Partisi, Cbeil şehir merkezinde, Gebran Bassil’in Özgür Yurtsever Hareketi ise Hadat, Souk el-Gharb, Kahhale ve Vadi el-Sitt bölgelerinde galip geldi. Kataeb Partisi’nin desteklediği listeler Beyteddin ve Beit Shabab’da başarı sağladı.
Seçimlerin ikinci haftası, Kuzey Lübnan’da yapıldı. Kataeb partisi bu bölgede başarı sağladı. Diğer yandan,sünni müslümanların bulunduğu ve eski Başbakan Necib Mikati ve Karami ailesinin yarıştığı Tripoli ve Akkar’da net bir başarı sağlayan olmadı.
Seçimlerin üçüncü haftası, başkent Beyrut ve Baalbek’te gerçekleşirken Beyrut’taki katılım %25’in altındaydı.Özgür Yurtsever Hareketi, Lübnan Kuvvetleri, Hizbullah ve Emel gibi geleneksel partiler, karşılarına çıkan bağımsız listelere karşın güçlerini korudular.
Seçimlerin son haftası, İsrail’in saldırıları sonucu büyük yıkım yaşayan Güney Lübnan’da gerçekleşti. Bu bölgedeki birçok yerleşimde Hizbullah ve Emel Hareketi başarı sağladı.
Fotoğraf: L’Orient Today
Hizbullah’ın seçimdeki kısmi başarısı, üzerinde oluşan baskılara rağmen tabanını koruyabildiğinin göstergesi olarak okunabilir. Nitekim İsrail merkezli Alma Araştırma Merkezinden Tal Beeri de bunu doğrulayarak, Hizbullah’ın etkin devam ettiğini (en azından siyasi olarak ) söylüyor. Analistler, yerel seçimleri 2026 yılında gerçekleşecek genel seçimlerin bir provası olarak görüyor.
Lübnan ve BAE Arasındaki İlişkiler Gelişiyor
Lübnan ve BAE arasındaki ilişkiler, birkaç yıllık donmanın ardından tekrardan gelişmeye başladı. 25 Ocak’ta BAE, Lübnan’daki Büyükelçiliğini tekrardan açmasının ardından, aylar süren görüşmelerin ardından Mayıs ayının başında Lübnan’a seyahat yasağını kaldırdı. Bu karar, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve BAE Devlet Başkanı Bin Zayid’in Dubai’deki görüşmesinin ardından geldi.
Seyahat yasağının kaldırılmasının ardından BAE’den Lübnan’a ilk uçuş 7 Mayıs günü gerçekleşti. BAE vatandaşlarını taşıyan uçağın yolcuları, Lübnan Enfermasyon Bakanı’nın da bulunduğu bir heyet tarafından güleryüzle karşılandı.
31 Mayıs’ta Cumhurbaşkanı Avn ve BAE Devlet Başkanı Bin Zayid, telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi için mutabık kalındı.
İki ülke arasında ilişkilerin gelişmesi, Lübnan’da yeni Cumhurbaşkanı ve Hükümetin kurulmasının ardından hız kazandı. Cumhurbaşkanı Avn ve Başbakan Nevvaf Salam, ülkedeki siyasi ve ekonomik problemlerin çözümü ve istikrar için Körfez ülkeleri ile ilişkilerin geliştirilmesini fırsat olarak görüyor.
Lübnan’daki Filistinliler Silahsızlandırılacak Mı ?
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn Lübnan’da bir araya geldi. İki lider, ikili ilişkileri ve Lübnan’daki Filistin kamplarında bulunan Filistinli grupların silahsızlandırılması konusunu görüştü. Görüşme sonrası yapılan ortak açıklamada “İki lider, Lübnan’da silahların devletin tekelinde tutulması ilkesine bağlılıklarını ve Lübnan devletinin dışına çıkan her türlü varlığı sonlandırmayı teyit etti. Taraflar ayrıca, Lübnan’ın egemenliğinin yanı sıra bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünün önemine vurgu yaptı. Liderler, Lübnan devleti otoritesi dışındaki silahlar döneminin sona erdiğine olan inançlarını ilan ediyor.” denildi.
Liderlerin Lübnan topraklarının herhangi bir askeri eylem için kullanılmaması yönünde mutabık kaldıkları aktarılan açıklamada, Lübnan’ın bölgesel çekişmelerden uzak tutulması ve içişlerine müdahale etmeksizin, benimsediği politikalara saygı duyulmasının teyit edildiği ifade edildi.
Açıklamada, Avn ve Abbas’ın “terör ve aşırılıkla mücadele” konularındaki işbirliklerini artırmanın yanı sıra “Filistin mülteci kamplarının, radikal grupların güvenli merkezlerine dönüştürmeme” konusunda mutabık kaldıkları belirtildi
“İki lider, Lübnan’daki Filistin mülteci kampların durumunu takip edecek. Lübnan-Filistin Ortak Komitesi’nin oluşturulması konusunda mutabık kaldı. Komite, Lübnan’ın yasalarına bağlı ve Lübnan egemenliğine saygı çerçevesinde kamplardaki hayat koşullarının iyileştirilmesi çalışmalarında bulunacak” ifadelerine yer verilen açıklamada, Lübnan’daki Filistinli mültecilerin topraklarına geri dönme ve ulusal kimliklerinden taviz vermeme vurgusunun yapıldığı kaydedildi. . Silahsızlandırmanın yanı sıra kamplardaki Filistinlilerin maddi ve manevi koşullarının iyileştirilmesi de görüşmede konuşuldu.
Abbas’ın bu sözlerinin kamplarda bulunan gruplar tarafından uygulanıp uygulanmayacağı yani silah bırakıp bırakmayacakları ise meçhul. Al Jazeera’da yer alan habere göre, kamplarda bulunan birçok grup bunun için çok istekli değil. Kampta bulunan bir Filistinliye göre, El Fetih üyesi olmayanlar Abbas’ın liderliğini kabul etmiyor ve onu Filistin için yeterince cesur olmamakla suçluyor.
Tarihsel arka plana bakıldığında, İsrail’in 1948 yılında kurulmasının ardından Lübnan’a göç eden Filistinliler o dönemden beri mülteci kamplarında zorlu şartlarda yaşıyor. 1969 yılında Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ve Lübnan arasında yapılan Kahire Anlaşması ile kampların güvenliği Filistinli gruplar tarafından sağlanırken, (Lübnan ordusu kamplara giremiyor) kampların giriş ve çıkış noktaları Lübnan ordusu tarafından kontrol ediliyor.
Görüşme, Lübnan’daki devlet egemenliğinin yeniden sağlanma çabaları ve Hamas’ın silahsızlandırılmasının konuşulduğu bir ortamda gerçekleşti. Bu durum, Abbas’ın daha fazla rol alma çabasının göstergesi olarak da yorumlanabilir. Fakat, El Fetih ile yakınlığı olmayan kişilerin Abbas’ı ne kadar ciddiye alacağı henüz belirsiz. Kuşkusuz uluslararası şartlar da bunun belirlenmesinde etkili olacaktır.
Şaner MUTLU
Kaynakça;
“Lübnan’da Yerel Seçimler Yapıldı” : AA, Aljazeera, Alma Research ve Education Center, L’Orient Today
“Lübnan ve BAE Arasındaki İlişkiler Gelişiyor ” : Arab News, Gulf News, İndependent Türkçe, NTV
“Lübnan’daki Filistinliler Silahsızlandırılacak Mı ? ” : Aljazeera, Harici.com, Times Of İsrael
